ابعاد ژئوپلیتیک فضای مجازی در عصر فناوری اطلاعات

Abstract

ژئوپلیتیک در فرایند توسعه‏ی خود همگام با انقلاب اطلاعات به‏ویژه ظهور اینترنت با حوزه‏ی جدیدی مواجه شد که تحت عنوان ژئوپلیتیک فضای مجازی شناخته می‏شود. با خلق فضای مجازی ناشی از پدیده‏ی اینترنت به عنوان عرصه‏ی جدید فعالیت انسانی که در آن بازیگران، توانایی کنش و واکنش را نسبت به همدیگر می‏یابند، بخشی از مطالعات ژئوپلیتیک نیز به این عرصه وارد شده است. با عنایت به این تحول مهم، مقاله‏ی حاضر در صدد است، ابعاد ژئوپلیتیکی فضای مجازی و تحولات ژئوپلیتیکی ناشی از انقلاب اطلاعات را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. استدلال مقاله‏ی حاضر بر این اصل استوار است که مهم‏ترین ابعاد ژئوپلیتیکی فضای مجازی و تحولات ژئوپلیتیکی ناشی از انقلاب اطلاعات عبارتند از: تحول در فضای مورد رقابت در ژئوپلیتیک، همگرایی و همکاری، تحول در ماهیت قدرت در ژئوپلیتیک، افزایش شکاف دیجیتالی، بُعد مدیریتی و کنترل فضای مجازی، تحول در روابط میان حکومت و شهروندان، هویت ملی و فروملی، تروریسم سایبری، جنگ نرم سایبری و جنگ مجازی.