مقایسه تأثیر ابعاد سه‌گانه (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) جهانی‌شدن بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا

Abstract

جهانی‌شدن به‌عنوان فرایندی چندوجهی، قیدهای جغرافیایی و مرزهای کشوری حاکم بر روابط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را کم‌رنگ می‌کند و شکل تازه‌ای از روابط را میان مردمان و ملت‌های مختلف به‌وجود می‌آورد. جهانی‌شدن دارای ابعاد و لایه‌های فراوانی است که تأثیر این ابعاد بر رشد اقتصادی، یکی از مهم‌ترین مباحث ادبیات اقتصادی در هزاره‌ سوم می‌باشد. از میان ابعاد جهانی‌شدن، ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارای اهمیت ویژه‌ای است. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر ابعاد سه‌گانه جهانی‌شدن (جهانی‌‌شدن اقتصادی، جهانی‌شدن اجتماعی و جهانی‌شدن سیاسی) بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا پرداخته است. به این منظور، از شاخص جدید جهانی‌شدن KOF که توسط مؤسسه اقتصادی KOF در سوئیس ارائه شده و داده‌های آماری سال‌های 2012-2000 و روش اقتصادسنجی داده‌های تابلویی استفاده شده است. نتایج برآورد الگو نشان می‌دهد که ابعاد سه‌گانه جهانی‌شدن تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی در کشورهای مورد مطالعه داشته و به‌ترتیب ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی دارای بیشترین تأثیر بر رشد اقتصادی در کشورهای مورد مطالعه بوده‌اند.