پاسخ به پرسش‌های اصلی مکاتب امنیتی از منظر فقه با تأکید بر دیدگاه صاحب جواهر

Abstract

<span lang="FA">در مکاتب امنیتی رایج در دنیا پرسش‌هایی در حوزه: مفهوم، ابعاد، سطوح، مرجع و روش تحصیل امنیت مطرح است. دو پرسش دیگر مربوط به تعیین و تعریف دوست و دشمن و راهکارهای استراتژیک امنیتی است. در مقاله حاضر سعی شده است پرسش‌های مذکور با بهره‌گیری از فقه، به‌ویژه از نظر صاحب <em>جواهر</em>، پاسخ داده شود. در فقه کنونی باب یا کتاب مستقلی در خصوص امنیت وجود ندارد؛ ازاین‌رو بحث این مقاله رویکرد ظرفیت شناسانه دارد و سعی کرده است از مباحث فقهی موجود دلالت امنیتی آنها را مورد توجه قرار دهد. در فقه و شریعت اسلامی، بحث حفظ نفس، حفظ عقل، حفظ نسب، حفظ ناموس، حفظ مال، حفظ دین و دارالاسلام آمده و حفظ همان «بقا» است. در نگاه فقه جواهری ابعاد امنیت، به صورت تعالی‌یافته تفسیر گردیده است که افزون بر بُعد مادی و معنوی، شامل ابعاد فردی، اجتماعی، نظامی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، و زیست‌محیطی می­گردد. این مقاله بر اساس آموزه‌های فقهی و مبانی اسلامی، روش‌های تحصیل هریک از ابعاد امنیت را بررسی و روشن ساخته است. </span>