بررسی روابط بافت خاک و پارامتر مقیاس بندی برای برآورد رطوبت خاک

Abstract

مدل آریا و پاریس روش معمولاً پذیرفته شده­ایبرای تبدیل منحنی توزیع اندازه ذرات به منحنی مشخصة آب خاک با استفاده از پارامتر مقیاس بندی (Scaling parameter, α)است. در مدل اولیة آریا و پاریس (1981)، پارامتر مقیاس بندی برای تمام گروههای بافتی خاک، ثابت (38/1) فرض شده بود. در سالهای اخیر، مطالعات متعدد نشان داده است که پارامتر مقیاس بندی مقدار ثابتی نیست و کمیت آن بستگی به توزیع اندازة ذرات خاک دارد. به منظور بررسی روابط بین بافت خاک و پارامتر مقیاس بندی و همچنین برآورد تقریبی منحنی رطوبتی خاک تحقیقاتی انجام شد که نتایج آن دراین مقاله ارائه می­شود. در این مطالعه، پارامتر α تابعی از عدد مقیاس بندی شدة تعداد ذرات کروی برای تخمین طول خلل و فرج در نظر گرفته شده است . نتایج نشان داد که α مقداری ثابت نیست و با افزایش اندازة ذرات خاک به ویژه برای بخش شن تغییر می‌کند. از آنجاکه تعیین پارامتر مقیاس‌بندی مشکل است، برای تخمین پارامتر مقیاس‌بندی بر اساس پارامترهای توزیع اندازه ذرات خاک یک معادلة رگرسیونی به دست آمد (96/0 r²=) و دقت برآورد معادله و روش پارامتر با مقدار ثابت(38/1= α) در تعدادی از خاکهای مناطق آمل، بابل و کرج مقایسه شدند. پیش‌بینی­های رطوبت خاک نتایج قابل قبول تا عالی را با مقادیر اندازه‌گیری شده نشان داد. استفاده از یک مقدار ثابت(38/1 = α) برای رطوبتهای کم منتج به پیش بینی­های کمتر و برای رطوبتهای بیشتر منجر به پیش‌بینی­های بیشتر شد. منحنی مشخصه آب خاک به طرز قابل قبولی برای سه نمونه خاک شبیه‌سازی شد.