بررسی اثر رقم، سرعت گردشی تیغه، و رطوبت شلتوک برکارایی ماشین ریشک‌زن

Abstract

ریشک‌زدایی شلتوک با استفاده از ماشین ریشک‌زن فرایندی است برای افزایش یکنواختی در آهنگ تخلیه و انتقال شلتوک از مخازن، بالابر‌ها، و ناودانی‌ها. در این تحقیق، اثر رقم و سرعت گردشی تیغه‌های ریشک‌زن و نیز تاثیر رطوبت شلتوک بر پارامتر‌های عملکردی ماشین ریشک‌زن بررسی شده است. داده‌ها بر اساس آزمایش‌ فاکتوریل با سه فاکتور رقم در دو سطح (هاشمی و بینام)، سرعت گردشی تیغه‌های ریشک‌زن در پنج سطح (600، 700، 800، 900، و 1000 دور بر دقیقه)، و رطوبت شلتوک در چهار سطح (9، 11، 13، و 15 درصد بر پایة تر) بر پایة طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار جمع­آوری شد. نتایج نشان داد که اثر رقم در سطح احتمال 5 درصد بر بازده ریشک‌زنی و در سطح احتمال 1 درصد بر ترک دانه، اثر سرعت گردشی بر بازده ریشک‌زنی، شلتوک شکسته، و پوست‌کنده در سطح احتمال 1 درصد و بر ترک دانه در سطح احتمال 5 درصد، و اثر رطوبت بر بازده ریشک‌زنی و شلتوک شکسته در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار است. با افزایش سرعت گردشی تیغه از 600 به 1000 دور بر دقیقه، بازده ریشک‌زنی ماشین ریشک‌زن از 33/45 به 33/80 درصد، شلتوک شکسته از 59/0 به 14/1 درصد، شلتوک پوست‌کنده از 56/0 به 11/1 درصد، و شلتوک ترک‌دار از 50/5 به 67/7 درصد افزایش می­یابد. با افزایش رطوبت شلتوک از 9 به 15 درصد بر پایة تر، بازده ریشک‌زنی ماشین ریشک‌زن از 03/75 به 90/57 درصد، شلتوک شکسته از 92/0 به 77/0 درصد، شلتوک پوست‌کنده از 81/0 به 74/0 درصد، و شلتوک ترک‌دار از 73/6 به 10/6 درصد کاهش می­یابد. بازده ماشین در ریشک‌زنی رقم هاشمی به طور معنی‌دار بیش از شلتوک رقم بینام است. در فرایند ریشک‌زنی شلتوک دو رقم مورد آزمایش سرعت گردشی حدود 800-700 دور بر دقیقه و رطوبت 11-9 درصد بر پایة تر مناسب می‌باشد.