بررسی راهکارهای افزایش عمر انبارمانی و کاهش ضایعات بعضی از ارقام انگور ایران

Abstract

میوة انگور، به مقدار زیاد و به شکل­های مختلف (تازه­خوری، کشمش، سرکه، شیره، آب‏میوه، غوره، و غیره) مصرف<br /> می­شود. هر سال نیز مقادیر قابل توجهی انگور در انبارها و سردخانه‏ها نگهداری می‏شود تا خارج از فصل به بازار عرضه شود. این نوع انگورها با کاهش شدید کیفیت و وزن همراه هستند. این طرح با هدف بررسی عوامل مختلف مؤثر در عمر انبارمانی انگور و دستیابی به اطلاعات بیشتر دربارة شرایط و احتیاجات بهینه لازم برای حفظ کیفیت و کمیت میوه انگور پس از برداشت به منظور افزایش دورة نگهداری آن در سردخانه و به حداقل رساندن میزان ضایعات کیفی و کمی آن به هنگام عرضه به بازار در خارج از فصل اجرا شد. بدین منظور دو رقم انگور فخری و شصت عروس انتخاب شدند که از ارقام کاملاً دیررس با قابلیت نگهداری بالا و متداول در قزوین هستند. این دو رقم انگور تحت تأثیر تیمارهایی مانند ضد‏عفونی با محلول قارچ‏کش قبل یا بعد از برداشت، تیمار گازSO₂ قبل از انتقال به سردخانه و اثر متقابل آنها قرار گرفتند. ارقام آزمایشی سپس در جعبه‏های با گنجایش 3 و 6 کیلوگرم برای مدت 30، 60، و 90 روز در دمای 1±0 درجة سانتی­گراد در سردخانه نگهداری شدند. قبل از قرار دادن جعبه‏ها در سردخانه، متغیرهای مانند وزن‏تر، مقدار مواد جامد انحلال­پذیر (TSS) و کیفیت ظاهری هر تیمار یادداشت و پس از خروج از سردخانه علاوه بر متغیرهای فوق، میزان کاهش وزن، آلودگی به بیماری­ها، و درصد میوه‏های سالم اندازه‏گیری شد. برای اجرای آزمایش از طرح فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار و برای مقایسة میانگین از آزمون دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که رقم شصت عروس خواص انبارمانی بهتری نسبت به رقم فخری دارد. بنابراین، برای نگهداری در سردخانه و عرضه به بازار در خارج از فصل مناسب‏تر است. همچنین نشان داده شده که تدخین با گاز SO₂ در کنترل رشد کپک و همچنین حفظ درصد بالاتر میوة سالم و قابل عرضه به بازار بسیار مؤثرتر از سایر روش­های ضدعفونی است. هرچند غوطه‏ورسازی انگور در قارچ‏کش پس از برداشت نیز در رتبة دوم اهمیت قرار می­گیرد. جعبه‏های 3 کیلوگرمی به دلیل آلودگی بسیار کمتر به کپک و باقی گذاشتن درصد بالاتری از میوه‏های سالم، برای انبار کردن میوة انگور مناسب‏تر هستند، هرچند درصد کاهش وزن میوه در جعبه‏های 3 کیلوگرمی بیشتر از 6 کیلوگرمی است. مدت زمان انبارمانی تأثیر زیادی بر کلیة صفات (متغیرها) دارد به طوری که با افزایش زمان نگهداری میوه در انبار کیفیت و کمیت آن کاهش می‏یابد.