پیش تیمار اکوتیپ ایرانی ماریتیغال با امواج مایکروویو و تاثیر آن بر کیفیت روغن استخراجی از دانه قلعه بابک

Abstract

کاربرد تکنولوژی‌های نوین از جمله پیش‌تیمار با امواج مایکروویو در دانه‌های روغنی منجر به افزایش راندمان روغن، مواد مغذی- دارویی و نیز پایداری اکسیداتیو بهتر روغن این دانه‌ها می‌شود. در این پژوهش، دانه‌های ماریتیغال (اکوتیپ قلعه بابک، آذربایجان شرقی) تحت پیش تیمار مایکروویو (800 وات) در دو زمان مختلف (2 و 4 دقیقه ) قرار گرفتند و تاثیر آن روی بهبود راندمان روغن استخراجی، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی، پروفیل اسیدهای چرب و میزان توکوفرول‌ها در روغن استخراجی از آن بررسی شد. برای مقایسه نتایج از روغن دانه ماریتیغال بدون تیماردهی با مایکروویو به عنوان نمونه کنترل استفاده شد. نتایج نشان داد که پیش‌تیمار مایکروویو دانه ماریتیغال راندمان روغن استخراج شده، مقدار فنل کل و توکوفرول‌ها را در این نمونه‌ها افزایش داد. همچنین برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی روغن ماریتیغال شامل میزان کلروفیل (91/1-03/1 میلی گرم فئوفیتین درکیلوگرم روغن) و عدد صابونی ( 188-181 میلی گرم پتاس درگرم روغن) با تیمار مایکروویو افزایش یافتند، ولی عدد اسیدی (14/2-20/4 میلی گرم پتاس درگرم روغن)، شاخص پراکسید (23/3-22/6 میلی اکی والان اکسیژن درکیلوگرم روغن) و عدد یدی (100-109 گرم ید در100گرم روغن) با تیمار مایکروویو کاهش پیدا کردند. نتایج نشان داد که تاثیر پیش تیمار مایکروویو روی اسیدهای چرب روغن ماریتیغال ناچیز بود، بطوری که برخی از اسیدهای چرب از قبیل اسید اولئیک (C18:1) و اسید لینولئیک (C18:2)، با تیمار مایکروویو کاهش ولی اسید پالمیتیک (C16:0) و اسید استئاریک (C18:0) افزایش یافتند. همچنین نتایج نشان داد که با افزایش زمان تیماردهی با مایکروویو میزان اسیدهای چرب غیر اشباع بطور ناچیزی کاهش یافتند. در کل، نتایج نشان داد که پیش تیمار با مایکروویو منجر به افزایش میزان استخراج روغن و توکوفرول ها در روغن دانه ماریتیغال می‌شود.