استخراج و بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی پکتین استخراجی از ضایعات کلاهک بادمجان

Abstract

همراه با افزایش تولید و فراوری میوه و سبزیجات، فراورده‌های جانبی زیادی به وجود می‌آید. کلاهک حاصل از بادمجان نیز یکی از فراورده‌های جانبی است که دارای مواد با ارزشی مانند پکتین است و می‌تواند هم از جنبه اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی سودمند باشد. هدف کلی از این پژوهش بررسی تاثیر سه متغیر دما (60، 75، 90 درجه سانتی‌گراد)، زمان (50، 100، 150 دقیقه) و pH (5/1، 25/2 و3) بر میزان بازدهی، درصد گالاکتورونیک اسید و درجه استریفیکاسیون پکتین استخراج شده از کلاهک بادمجان بود. از روش سطح پاسخ به منظور بهینهسازی شرایط استخراج استفاده گردید. جهت بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی پکتین بدست آمده آزمونهای پایداری امولسیونی در روزها و دماهای مختلف و بررسی رفتار جریانی در غلظت‌های متفاوت و FT-IR انجام گردید. مطابق با نتایج، بالاترین بازدهی استخراج از کلاهک بادمجان، 30/12 درصد در شرایط شدید استخراج دما 90 درجه سانتی‌گراد، زمان 150 دقیقه و pH، 5/1 مشاهده گردید. بالاترین میزان درصد گالاکتورونیک اسید پکتین استخراجی از کلاهک، 84/39 درصد، در شرایط دمای 75 درجه سانتی‌گراد، زمان 100دقیقه و pH، 25/2 مشاهده گردید. بالاترین درجه استریفیکاسیون پکتین استخراجی از کلاهک 75/51 درصد در شرایط دمای 60 درجه سانتی‌گراد، زمان50 دقیقه و pH، 3 بود. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که دمای استخراج موثرترین فاکتور بر بازده و درجه استریفیکاسیون پکتین استخراج شده بود. بیشترین پایداری امولسیون پکتین کلاهک بادمجان در دمای 4 درجه سانتی‌گراد و روز اول بوده است. با افزایش غلظت نمونه‌های پکتین (از 1/0 تا 2 درصد)، ویسکوزیته آن‌ها افزایش یافته است و رفتار تمام نمونه‌ها نیوتنی بوده و اندیس جریان آن‌ها نزدیک به یک بود. نتایج FT-IR نیز نشان داد که جذب قوی بین1-cm3000 در نمونه پکتین استخراج شده مربوط به لرزش داخل و خارج سلولی باند هیدروژنی در پلیمر گالاکتورونیک اسید بوده است.