بررسی غلظت و نوع ماده دیواره بر خصوصیات ریزکپسول د-لیمونن تهیه شده جهت تعیین شرایط بهینه تولید نبات طعم‌دار

Abstract

هدف از این پژوهش ریزپوشانی د-لیمونن با پوشش مقاوم صمغ عربی و مالتودکسترین جهت تهیه نبات طعم‌دار بود. بدین‌منظور امولسیون‌های روغن در آب با غلظت‌های 10 و 20% تهیه گردید و خصوصیات آن‌ها شامل اندازه‌ ذرات و پایداری مورد بررسی قرار گرفت؛ سپس امولسیون‌ها با استفاده از فرایند خشک‌کردن پاششی ریزپوشانی گردیده و ویژگی‌های آن نظیر مقدار ماده مؤثره سطحی، مقدار ماده مؤثره داخل کپسول، راندمان ریزپوشانی، سرعت رهایش و ساختار میکروسکوپی ریزکپسول‌ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد نوع و غلظت دیواره دارای اثر معنی داری بر روی فاکتورهای مورد بررسی بوده است (05/0p<). به‌طوری‌که با افزایش نسبت صمغ‌ عربی به مالتودکسترین اندازه ذرات کوچک‌تر شده و هم‌چنین با افزایش غلظت دیواره از 10 به 20%، نیمه عمر د-لیمونن در مدت زمان 6 هفته نگه‌داری در دمای اتاق، به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. ریزکپسول بهینه با نسبت 75 به 25 از صمغ عربی به مالتودکسترین در غلطت 20% از دیواره جهت تهیه نبات طعم دار به‌کار گرفته شد و اثر مقدار ریزکپسول مورد استفاده، pH و دمای شربت بر راندمان تشکیل محصول و زمان تشکیل اولین کریستال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر دما و میزان ریزکپسول بر راندمان نبات و هم‌چنین دمای شربت و تغییرات pH بر مدت زمان تشکیل اولین کریستال معنی‌دار بود (05/0p<). براساس آزمایش‌های انجام شده شرایط بهینه جهت حصول بالاترین راندمان تولید نبات، 800/11% و زمان تشکیل اولین کریستال، min74/33، استفاده از دمای C°85، مقدار ریزکپسول معادل g04/0 و 99/6 =pH تعیین گردید.