تحلیل فقهی و کارکردهای روان شناختی صله رحم

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بررسی حکم فقهی صله رحم و تحلیل کارکردهای روان­شناختی آن به شیوه توصیفی- تحلیلی انجام شد. به منظور دست­یابی به اهداف پژوهش، آیات و روایات صله رحم و دیدگاه علمای شیعه مورد کنکاش قرار گرفت. برای روشن نمودن دیدگاه اسلام درباه صله رحم، درک اهمیت و پایبندی عملی به آن، کارکردهای روان‌شناختی صله رحم تبیین شد. برای دستیابی به هدف مورد مطالعه، صله رحم در دو بخش مورد مطالعه قرار گرفت: در بخش اول مواردی همچون حرمت قطع رحم، وجوب پایین‌ترین مرتبه صله رحم در حق تمام ارحام (حتی کافر غیرحربی، فاسق و مخالف ناصبی)، استحباب صله مالی و سایر مراتب غیر دال بر دوستی در مورد آنان استنباط شد. در بخش دوم، کارکردهای روان‌شناختی صله رحم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان­دهنده کارکرهای مهم روان­شناختی همچون آرامش روانی، احساس ایمنی، ارضای نیازهای عاطفی، ارضای نیاز به محبت، تعلق به گروه، ابراز خود و احساس ارزش­مندی، شکوفایی استعدادها از طریق همانندسازی و الگوگیری، آموزش و رعایت هـنجارهای خانوادگی و اجتماعی، تسهیل فرایند اجتماعی شدن و درمان اضطراب اجتماعی، طی پایبندی به فریضه الهی صله رحم است.