تحلیل گفتمان الگوهای خانواده در جامعه کنونی با تأکید بر مناسبات همسرگزینی (بازنمایی الگوهای پست مدرن، تجددگرا، سنتی، درحال گذار، اسلامی)

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بازنمایی و تفسیر الگوهای خانواده از نظر همسرگزینی، به بازخوانی و طبقه بندی متون برآمده از مصاحبه های عمیق که حاصل تفسیر برآمده از تجربه زیسته کنشگران (دختران جوان شهر قم) می باشد، پرداخته است. با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان و چارچوب نظری جامعه شناسی تفسیری، اعم از نظریه گفتمان و نظریه سازه اجتماعی دیوید چیل، پنج الگوی «خانواده پست مدرن»، «خانواده تجددگرا»، «خانواده درحال گذار»، «خانواده سنتی»، «خانواده اسلامی» که حاصل گفتمان های متناظر با آنها در جامعه کنونی است، به عنوان الگوهای خانواده در جامعه کنونی بازنمایی شد. با توجه به یافته ها این نتیجه حاصل شد که هر یک از الگوهای خانواده، متأثر از خاستگاه های متنوع و گفتمان های پیدا (همسو با قدرت سیاسی) و پنهان (متعارض با قدرت سیاسی) هستند که متناسب با تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعه ظهور یافته اند و برخلاف برخی ویژگی های مثبت آن، با آسیب هایی نیز مواجه اند، اما الگوی خانواده اسلامی مزایا و ویژگی های بالقوهای دارد که می توان آن را به عنوان الگوی مناسب معرفی کرد.