بزهکاری یقه‌سفیدها از منظر امام علی

Abstract

یکی از تقسیم‌بندی‌های مهم مجرمان که در تعیین نوع واکنش علیه آنان مؤثر است، دسته‌بندی آنها به دو گروه مجرمان متمول، صاحب نفوذ و به تعبیری یقه‌سفید و گروه دیگر مجرمان ضعیف، فقیر و به تعبیر دیگر یقه‌آبی است. برای مقابله با بزهکاری دسته نخست که دارای قدرت و استعداد جرایم خطرناک‌ترند، لازم است تدابیر پیشگیرانه ویژه‌ای اتخاذ شود. برای مقابله با این‌گونه مجرمان، هم به لحاظ ماهوی و هم به لحاظ شکلی نیازمند یک سیاست کیفری افتراقی هستیم. این مقاله به واکنش علیه دسته نخست از نگاه امام علی می‌پردازد. از دیدگاه ایشان مقابله با بزهکاری یقه‌سفیدها پس از اقدامات ریشه‌ای، اجتماعی، فرهنگی و نظارت کنترل و مراقبت، با جدیت، شدت و قاطعیت همراه است. از جمله فواید این تقسیم‌بندی که در بیانات امام علی با تعابیری چون مستکبر و مستضعف، قوی و ضعیف، طبقه حاکم و رعیت، اشراف و طبقه سفلی و مانند اینها بیان شده است اینکه جامعه در فرآیندی فرافکنانه فقط به بزهکاری افراد ضعیف و جرایم کم‌اهمیت نپردازد و بزهکاری یقه‌سفیدها و افراد متنفذ را بدون مسامحه تعقیب کند.