روش و روش‌شناسی در علوم انسانی اسلامی چارچوبی برای تحلیل و ارزیابی نظریه‌های علم دینی و علوم انسانی اسلامی

Abstract

روش­شناسی علوم انسانی اسلامی عهده‌دار کشف، توصیف و ارزیابی معرفت­شناختی روش­های پیشنهادی در نظریه­های علم­ اسلامی و علوم انسانی اسلامی است. توصیف مذکور ترکیبی است از «معرفی نحوه گردآوری و تحلیل داده­های مرتبط با پرسش­ها یا فرضیه­های تحقیق» و «تشریح منطق و الگوی کلی فعالیت علمی». ارزیابی معرفت‌شناختی یافته­های حاصل از کاربست روش، بر اساس این توصیفات صورت می­گیرد که بخش مهمی از «روش­شناسی» را تشکیل می­دهد. مقاله حاضر در صدد بیان الزامات روش­شناختی علم­ دینی و علوم انسانی اسلامی است؛ لذا الزامات مذکور را در سه مورد بیان کرده است: نخست در خصوص شناخت علمی موضوع مورد پژوهش؛ دوم درباره شناخت آموزه­های دینی مرتبط با موضوع مورد پژوهش؛ سوم درباره ضرورت بیان نحوه ارتباط میان آموزه­های دینی مذکور با یافته علمی حاصل از روش پیشنهادی. این الزامات همچون چارچوبی کلی برای توصیف و ارزیابی نظریه‌های علم­ دینی و علوم انسانی اسلامی شناسایی و تشریح شده­­­­­اند.