بررسی ویژگیهای گیاهشناختی و اکولوژیکی گونه‌های مختلف جنس افدرا در ایران

Abstract

بواسطة اهمیت گونه‌های مختلف جنس افدرا از جهت تولید آلکالوئیدهای افدرین و پزدوافدرین، جمع‌آوری گونه‌های مختلف این جنس با توجه به منابع موجود از مناطق پراکنش طبیعی آنها در ایران انجام گرفت و سپس نمونه‌ها شناسایی گردیدند.<br /> در طی انجام مراحل جمع‌آوری پاره از ویژگیهای اکولوژیک از جمله ارتفاع از سطح رویشگاه، میزان بارندگی، درجه حرارت ماکزیمم و مینیمم مناطق پراکنش،‌ جهت جغرافیایی،‌ بافت خاک و گونه‌های همراه مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت و محدوده مناطق رویشگاهی و تقسیمات اقلیمی گونه‌ها تعیین گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که اکثر قریب به اتفاق گونه‌های موجود در مناطق رویشگاهی ایران- تورانی پراکنش داشته به استثناء نمونه‌هایی از گونه <em>E. major</em> و <em>E. procera</em> که در مناطق هیرکانی نیز پراکنش وسیع داشته و گونه <em>E. brevifoliata</em> که عمدتاً در مناطق صحارا- سندی رویش دارند.<br /> گونة <em>E. major</em> با پراگندگی وسیع در ایران از ارتفاع 300 متر تا 2900 متر مشاهده گردید، لذا این گونه تطابق و سازگاری وسیعی را با شرایط اقلیمی مختلف از خود نشان می‌دهد. این گونه در شیبهای تند و به نحو عمده در لابه‌لای صخره‌ها و مناطق واریزه‌ای استقرار یافته و توده‌هایی را تشکیل می‌دهد.