مقایسه تطبیقی یافته‌های جرم‌شناسان و مکاتب حقوقی معاصر با سیاست جنایی و فقه جزایی علی (ع)

Abstract

سیاست جنایی به عنوان مجموعه­ای از تدابیر برای کنترل پدیده مجرمانه در دهه­های اخیر، تحت تأثیر رهیافت­های مکاتب حقوقی و نظریات جرم­شناسان، تحولی چشمگیر یافته و مفهوم موسع آن مورد توجه قرار گرفته است. لکن این نگرش در طول تاریخ حقوق کیفری بی­سابقه نیست و در فقه جزایی اسلام بویژه در دوران حکومت حضرت امیر (ع) سیاست جنایی در مفهوم مذکور مورد توجه بوده است. همسویی یافته­های جرم­شناسان و مکاتب حقوقی معاصر با دیدگاه­های آن فقیه جرم­شناس، بیانگر این واقعیت است. توجه ایشان به مقوله­های پیشگیری، بازپروری، قابلیت­های جامعه مدنی، اصل قانونمندی و مداخله حداقلی حقوق کیفری و در یک کلام؛ توجه ویژه به کرامت انسانی، باعث گردیده است علیرغم گذشت قرن­ها، سیاست­های جزایی ایشان همچنان با نیازهای انسان امروزی منطبق و در قالب یک سیاست منحصر به فرد مطرح باشد. لذا با توجه به همزیستی مسالمت­آمیز فقه جزایی امامیه با داده­های نظری جرم­شناسی و تجارب علمی سیاست جنایی؛ شایسته است سیاست­های حاکم بر فقه جزایی معاصر، تمامی اصول مقبول و مؤکد در نظام حقوقی اسلام را رعایت کند تا عنوان «سیاست جنایی اسلام» بر آن قابل اطلاق باشد.