فضاسازی و راهبردهای آن در ترجمه از انگلیسی به فارسی بر مبنای نظریۀ فضاهای ذهنی فوکونیه (1998)

Abstract

<span lang="AR-SA" dir="RTL">هدف از مطالعۀ حاضر بررسی نحوۀ فضاسازی و چگونگی انتقال فضا طی فرایند ترجمه از انگلیسی به فارسی با تکیه بر نظریۀ فضاهای ذهنی فوکونیه (1998) است. این مقاله بر آنست که نقش و بسامد عناصر فضاساز در تشکیل فضاهای ذهنی و میزان همسویی فضاهای ذهنی نزد مخاطبان دو زبان را ارزیابی نماید. نقش عوامل بافتی، کاربردشناختی و تأثیر مترجم در انتقال فضاهایی همسان از دیگر مواردیست که در این پژوهش بدان پرداخته شده است. پیکرۀ داده‏های پژوهش مشتمل بر 100 جمله از دو رمان بادبادک‏باز (حسینی، 2003) و پیرمرد و دریا (همینگوی، 1990) و معادل فارسی این دو اثر (غبرائی، 1396؛ دریابندری، 1385) است که با یکدیگر مقایسه و به صورت توصیفی تحلیلی ارزیابی گردیده‏اند. یافته‌های پژوهش گویای آنست که بیشترین بسامد عناصر فضاساز به گروه‏های حرف اضافه و عناصر‏ قیدی اختصاص دارد و علی‌رغم برخی تفاوت‏ها در نوع و تعداد فضاسازهای دو زبان، فضاسازی به صورت تقریبا همسان صورت می‌پذیرد. نقش عوامل بافتی و کاربردشناسی نیز از طریق ابهام‌زدایی از برخی واژه‏ها، در ترجمۀ صحیح متن و انتقال جزئیّات فضای ذهنی، مهم ارزیابی گردید.</span>