سناریونگاری آینده تحولات بیداری اسلامی در آسیای مرکزی

Abstract

این مقاله با هدف تدوین سناریوهای آینده تحولات بیداری اسلامی در آسیای مرکزی به رشته تحریر در آمده است. این تحقیق بر مبنای هدف، یک تحقیق «کاربردی- توسعه‌ای» محسوب می‌شود. جامعه آماری شامل 32 نفر از خبرگان مرتبط با منطقه بوده که به صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. به منظور گردآوری اطلاعات مورد نیاز جهت تدوین ادبیات تحقیق از مطالعات کتابخانه‌ای با استفاده از ابزار فیش‌برداری و در خصوص جمع‌آوری داده‌های واقعی نیز از مطالعات میدانی با استفاده از ابزارهای مصاحبه نیمه‌ساختار یافته و پرسشنامه بسته استفاده شده است. پرسش‌های مصاحبه‌‌ و پرسشنامه از دو جنبه روایی ظاهری و محتوا توسط صاحب‌نظران تأیید شده است. با استفاده از نرم‌افزار Spss نیز ضریب پایایی (آلفای کرونباخ) 842/0 محاسبه شد که بیانگر پایایی بالای پرسشنامه‌ است. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌های کمی جمع‌آوری شده از «آماره‌ها یا پارامترهای توصیفی» و همچنین به‌منظور رتبه‌بندی اهمیت گزاره‌های گام‌های پرسشنامه از «روش آنتروپی شانون» استفاده شده است. سناریوهای بیداری اسلامی در منطقه با استناد بر الگوی بهینه شده «شبکه جهانی کسب و کار» توسعه یافته‌اند. بر اساس عدم قطعیت‌های کلیدی احصاء شده، سناریوهای باورپذیر بیداری اسلامی در آسیای مرکزی از تقــاطع سه محور اسلام‌گرایی (همسو با آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران، سکولار و تکفیری) و محور نحوه تعامل جمهوری‌های منطقه با ج. ا. ایران (همگرایی و واگرایی) شکل گرفته است. بدین‌‌‌‌‌‌‌ترتیب چهار سناریو به شرح؛‌ تمدن درخشان اسلامی، راه ابریشم، قهوه ترک و بهار خزان به رشته تحریر در آمده است.