الگوهای مختلف استحاله در شعر حرکت

Abstract

«شعر حرکت» از جریان‌های مهم شعری دو دهۀ اخیر ایران است که در نیمۀ نخست دهۀ هفتاد با انتشار مقالۀ «حرکت و شعر» توسط «ابوالفضل پاشا» به جامعۀ ادبی ایران معرفی شد و سال‌ها بعد با انتشار کتابی با همین عنوان، موردتوجه اهالی ادبیات قرار گرفت. این جریان، به‌عنوان زیرمجموعۀ شعر دهۀ هفتاد، علاوه بر ویژگی‌های عمومی جریان‌های این دهه، دارای دو ویژگی «عدم استقلال معنایی هر یک از بندهای شعر – به‌تنهایی -» و «استحاله» است که «شعر حرکت» را از دیگر جریان‌های شعری متمایز می‌کند. «استحالۀ واحدهای سازندۀ شعر» از ویژگی‌های درونی «شعر حرکت» است و چنان اهمیتی دارد که شعر بی استحاله از زمرۀ شعر حرکت خارج است. نگارنده بر اساس مطالعۀ نمونه‌های شعر حرکت، به الگوهای متعدد در باب استحاله رسیده که برای نخستین بار در این مقاله آن‌ها را نام‌گذاری و ارائه کرده است.نیز «لولا گذاری» را که نقشی مهم در ایجاد استحاله دارد، با ارائۀ نمونه، تبیین نموده است.