نقدی بر تصحیح اشعار تاریخ ذوالقرنین

Abstract

چکیدهتصحیح نسخه‌های خطّی، از کارهای ارزشمند علمی، در یک قرن اخیر است که زمینه‌ی احیای بسیاری از آثار منظوم و منثور گذشته را فراهم کرده‌است. این کار، باعث شده تا متون علمی، ادبی، تاریخی و دینی بسیاری، در دسترس علاقه‌مندان به تاریخ، ادبیات و فرهنگ ایران قرار گیرد. تاریخ ذو‌القرنین، اثر خاوری شیرازی، یکی از این متون تاریخی و از منابع دست‌اوّل دوره‌ی فتحعلی‌شاه قاجار است که مؤلّف در آن، بسیاری از وقایع تاریخی و اجتماعی آن دوره را به رشته‌ی تحریر در آورده‌است. این کتاب، در دو جلد با مقدمه و تصحیح ناصر افشار‌فر، به چاپ رسیده و در آن نزدیک به دو‌هزار بیت از خاوری، در موضوعات مختلف آمده، که به آن اهمیت خاصی بخشیده‌است.در این مقاله، ابتدا اشکالات مقدمه‌ی مصحّح و حواشی متن را بررسی می‌کنیم و سپس به نقد تصحیح اشعار دو هزار بیتی کتاب، به لحاظ محتوا، خوانش متن، فنون تصحیح و نگارش، می‌پردازیم.