خـاقـانی شـروانی و بیـت‌المقــدس

Abstract

خاقانی-همچنان که خود می‌گوید- در سخن‌پروری، طریق غریبی دارد. او از نخستین شاعران پارسی است که رفتار هنری ویژه و سازمانمندی را در پیش گرفته و سخنش از بوطیقای مشخصی پیروی می‌کند. برجسته‌ترین شاخصِ سطح فکری طریق غریب او، استفاده‌ی گسترده از یک پشتوانه‌ی فرهنگی سترگ است. خاقانی با بهره‌گیری از این پشتوانه به عنوان ماده‌ی خام، دست به خلق مضامین، تصاویر و تعابیر دیگرگون و بدیعی می‌زند تا سخن را از دام ابتذال و تکرار برهاند. بخشی از این پشتوانه، آگاهی‌های شاعر از سرزمین‌ها و منسوبات و متعلقات آن است. سرزمین بیت‌المقدس به عنوان یکی از بلاد مبارک در آیین اسلام و همچنین در کیش یهودی و ترسایی جاذبه‌ی برجسته‌ای برای سخنور داشته به گونه‌ای که وی بسیار مشتاق به دیدن آن بوده‌است. در این جستار برآنیم تا به تحقیق و تحلیل آگاهی‌های خاقانی در پیوند با این دیار بپردازیم.