تأثیر غیرخطی رقابت در بازار محصول و سودآوری بر نسبت بدهی‌ها، با درنظرگرفتن مجموع فضای کسب‌وکار ایران در اندازه‌گیری رقابت

Abstract

هدف این مقاله بررسی رابطۀ غیرخطی بین رقابت در بازار محصول و نسبت بدهی‌ها و همچنین بین سودآوری و نسبت بدهی‌ها است. رقابت در بازار محصول، بر مبنای دو معیار شامل سهم بازار و اندازۀ بازار اندازه­گیری شده است. سهم بازار نشان دهندۀ رقابت از سوی رقبای بالفعل و اندازۀ بازار نشان دهندۀ رقابت از سوی رقبای بالقوه است. برای اندازه­گیری این دو معیار از رقابت در بازار محصول، مجموع فضای کسب‌وکار و همگن­بودن تولید استفاده شده است. برای عملیاتی کردن متغیر سودآوری، سود قبل از بهره و مالیات مورد استفاده قرار گرفته است. برای آزمون فرضیه‌ها از اطلاعات 91 شرکت بورس اوراق بهادار تهران در طول هشت سال (1387 تا 1394) استفاده شده است. نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از مدل‌های رگرسیونی غیرخطی نشان‌دهندۀ وجود رابطۀ غیرخطی درجۀ سه به‌صورت مکعبی‌شکل بین معیارهای رقابت در بازار محصول (شامل سهم بازار و اندازۀ بازار) و نسبت بدهی‌ها و نیز رابطۀ غیرخطی درجۀ دو به‌صورتU شکل بین سودآوری و نسبت بدهی‌ها است