بررسی فراوانی آفلاتوکسین M1 به روش الایزا و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا در شیر خام و پاستوریزه در شهرستان‌های شمال استان کرمان

Abstract

آفلاتوکسینM1، در شیر دام­های تغذیه شده با علوفه آلوده وجود دارد. در مطالعه حاضر 207 نمونه شامل 153 نمونه شیر خام از گاوداری‌های صنعتی دوازده منطقه مختلف استان کرمان و 54 نمونه شیر پاستوریزه تولیدی ده کارخانه‌ فرآوری شیر استان کرمان جمع­آوری شد و فراوانی آفلاتوکسین M1 در آن­ها با روش الایزا موردسنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که غلظت آفلاتوکسین M1 در 2/41 درصد از شیرهای خام و 2/35 درصد از شیرهای پاستوریزه بیش از محدوده مجاز استاندارد ملی ایران (ng/L100) بود. میزان آفلاتوکسین M1 در شیر پاستوریزه به‌طور معنی­داری از شیر خام کمتر بود. به‌منظور تأیید داده­های الایزا، 24 نمونه (7/15 درصد) از شیرهای خام و 2 نمونه (7/3 درصد) از شیرهای پاستوریزه با روش کروماتوگرافی ‌مایع‌ با کارایی‌ بالا (HPLC) مورد ارزیابی قرار گرفتند که از این میان، 4 نمونه از نمونه‌های مثبت و 5 نمونه منفی، با HPLC تأیید شدند. مقادیر اندازه­گیری شده آفلاتوکسین M1 با دو روش الایزا و HPLC همبستگی معنی‌دار داشت. حساسیت و ویژگی آزمون الایزا به‌ترتیب 100 درصد و 25 درصد تعیین گردید. ازآنجاکه سطح آفلاتوکسین شیر در منطقه بالاتر از محدوده مجاز بود، نیاز به اصلاحات اساسی در مدیریت تغذیه گاوداری­های منطقه ضروری به نظر می‌رسد. باوجود این‌که الایزا روشی مناسب در غربالگری آفلاتوکسین است ولی استفاده از روش­هایی که افزون بر حساسیت بالا، از ویژگی بهتری نیز برخوردار باشند، در تشخیص فراوانی آفلاتوکسین توصیه می­شود.