بررسی ارتباط میان شاخص‏های گنادی و پارامترهای بیوشیمیایی سرم خون در مولدین مارماهی دهانگرد خزری (Caspiomyzon wagneri, Kessler 1870) در حوزه جنوبی دریای مازندران

Abstract

آلودگی‏های محیطی و تخریب رودخانه‏ها مارماهی دهانگرد دریای خزر را در معرض خطر انقراض قرار داده و نیاز به حفاظت این گونه روز به روز بیشتر می‏شود، با این وجود اطلاعات پیرامون فیزیولوژی این گونه بسیار اندک می‏باشد. لذا تحقیق حاضر به منظور بررسی روند تغییرات پارامترهای بیوشیمیایی خون (یون‏های کلسیم، منیزیم، فسفر و آهن و همچنین پروتئین کل، کلسترول و گلوکز) در ارتباط با شاخص‏های بیولوژیک و گنادی شامل وزن گناد، تعداد تخمک در گرم، GSI، قطر تخمک و هماوری نسبی و مطلق در ماهیان دهانگرد مولد مهاجر به رودخانه شیرود از طریق مطالعه همبستگی این شاخص‏ها با یکدیگر به منظور شناخت بیشتر فیزیولوژی این گونه طی مهاجرت تولید مثلی انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که یون‏های کلسیم (72/0= r ، 05/0P <)، منیزیم (88/0= r ، 01/0P <) و فسفر (78/0= r، 05/0P <) همبستگی مثبت و معنی‏داری با شاخص GSI در جنس ماده نشان داد اما این همبستگی در جنس نر تنها در مورد یون منیزیم (73/0- = r ، 05/0P <) معنی‏دار ولی معکوس بود. شاخص‏های غیر یونی خونی شامل پروتئین کل (88/0= r ، 01/0P <)، گلوکز (72/0= r ، 05/0P <) و کلسترول (76/0= r ، 05/0P <) همبستگی مثبت و معنی‏داری را با شاخص گنادوسوماتیک در جنس ماده نشان دادند. این همبستگی‏ها به دلیل شرایط استثنایی این گونه در مورد عدم تغذیه در زمان مهاجرت و تامین انرژی مورد نیاز جهت تکامل گنادی از طریق چربی و پروتئین ذخیره شده به ویژه در عضلات می‏باشد.