رژیم غذایی و شاخص‌های تغذیه‌ای ماهی بوتک دهان‌بزرگ (Cyprinion macrostomum Heckel, 1843) در رودخانۀ سزار (استان لرستان)

Abstract

این مطالعه با هدف بررسی شاخص‌های غذایی ماهی بوتک دهان‌بزرگ (<em>Cyprinion</em> <em>macrostomu</em><em>m</em>) در رودخانۀ سزار صورت گرفت. نمونه‌برداری به صورت ماهیانه از تیر تا آذر 1390 و با استفاده از تورهای پرتابی (سالیک) با چشمه‌های مختلف و تور انتظاری با چشمۀ 50 میلی‌متری انجام شد. برای آنالیز رژیم غذایی، 68 نمونه از گونۀ <em>C.macrostomum</em> بررسی شد. بررسی شاخص‌های غذایی در این گونه نشان داد که به طور میانگین میزان شاخص طول نسبی روده (RLG)، 07/0±33/5، میزان شاخص گاستروسوماتیک (GI)، 002/0±13/0، میزان شاخص فاکتور وضعیت (K)، 01/0±41/1، میزان شاخص شدت تغذیه (IF)، 77/20±96/340 و شاخص خالی‌بودن روده (CV) 47/5 است. تمام آیتم‌های غذایی شناسایی‌شده در رودۀ ماهی لوتک دهان‌بزرگ به گروه فیتوپلانکتون‌های گیاهی یا پریفیتون‌ها تعلق دارند. جنس‌های Navicula، Cymbella، Diatoma و Nitzschia به‌منزلۀ غذای اصلی، جنس‌های Microspora، Ulothrix، Oscillatoria، Fragillaria، RhoicospheniaScenedesmus، Tribonema، Synedra Gomphonema و Spirogyra به‌منزلۀ غذای فرعی و جنس‌های Gyrosigma، Pinnularia Pediastrum، Diploneis و Melosira به‌منزلۀ غذای اتفاقی مشخص شدند. آنالیز رژیم غذایی این گونه نشان می‌دهد که ماهی بوتک دهان‌بزرگ دارای رژیم غذایی پریفیتون‌خواری، دارای روده‌ای با حدود پنج‌برابر طول کل بدن و از نظر وضعیت چاقی و تغذیه‌ای در رودخانۀ سزار دارای شرایط نسبتاً مناسبی است.