نگاهی بینازبانی به هم معنایی نزدیک در فعلهای دیداریِ زبانهای فارسی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه بر پایة نظریة معناشناسی قالبی

Abstract

رده‌شناسی زبان­شناختی، به صورت هم‏زمان در پیِ بررسی شباهت‏ها و تمایزهای زبانی است. رده‌شناسی واژگانی نیز بر بررسی تنوع واژگانی تأکید دارد. بر این اساس، مقاله حاضر می­کوشد تا نشان دهد که هر یک از زبان­های فارسی، انگلیسی، فرانسه و آلمانی، واژه ­های موجود در قالبِ ادراکی-دیداری را چگونه مقوله ­بندی کرده­اند و چه شباهت­ها و تفاوت­هایی بین واژه­ های معادل در هر یک از این زبان­ها وجود دارد. در این راستا، برای یافتن مفاهیم ادراکی-دیداری از فرهنگ­های یک­زبانه و برای مقایسة واژه­های معادل از فرهنگ­های دوزبانه و پیکره استفاده شده‌است. در مقالة حاضر، این نتیجه به دست آمد که معنا‌شناسی قالبی، رویکردی مناسب برای تبیینِ‌ تمایزها و شباهت ­های بینا­زبانی است، زیرا هم‌زمان، هم تمایزها و هم شباهت‌های زبانی را در نظر می­گیرد. یافته­های پژوهش، نشان می­دهند که واژة «دیدن» و معادل­های آن در زبان­های فرانسه، آلمانی و انگلیسی، بی­نشان­ترین واژه‏ها هستند و از این رو گهگاه با اندکی تفاوتِ معنایی برای بیان مفاهیم دیگر نیز به کار گرفته می­شوند. در هر زبان، هر چه واژه­ها نشان­دارتر می‏شوند، بر میزان تنوع واژه‏های معادل و واژه‏های مترادف افزوده می‎شود. به این ترتیب، برای مشخصه­ های نشان­دارتر مانند «نگاه احمقانه» یا «نگاه مخفیانه» در مقایسه با دیدن غیرارادی، تنوع بسیار بیشتریدر پیوند با واژگان یافت می­شود.