بررسی بهره‌وری عوامل تولیدی و رقابتی در تولید گوشت مرغ (مطالعه موردی: مرغداری‌های شهرستان نیشابور)

Abstract

گوشت مرغ یکی از مهمترین مواد غذایی است و تولید اقتصادی آن از ضروریات می­باشد. افزایش بهره‌وری و کارایی در یک واحد تولیدی به مفهوم کاهش هزینه تولید هر واحد محصول و قیمت تمام شده آن می‌باشد و در نتیجه توان واحد در رقابت با سایر واحدهای رقیب افزایش می­یابد. مطالعه حاضر به بررسی بهره­وری تولید گوشتمرغدر شهرستان نیشابور پرداخته است. این تحقیق با مطالعه اسناد، اطلاعات موجود و تکمیل پرسشنامه از 60 واحد پرورشی مرغ گوشتی که در سال1392 در سطح شهرستان نیشابور فعال بوده­اند به روش سرشماری و انجام مصاحبه با همه مرغداران اجرا گردید. پس از بررسی وضعیت موجود، با استفاده ازداد­ه­های جمع­آوری شده از مرغداری‌ها، تابع تولید کاب - داگلاس برآورد شد. نتایج نشان داد که تابع تولید در مورد متغیرهای هزینه خوراک مصرفی، هزینه بهداشت و درمان، هزینه بیمه و هزینه انرژی (برق و سوخت مصرفی)معنی‌دار بود. ازطریق تابع برآوردی، شاخص­های تولید متوسط و تولید نهایی برآوردگردید. بهره­وری متوسط هزینه خوراک مصرفی، هزینه بیمه، هزینه بهداشت و درمان و هزینه انرژی در کل نمونه­ها به ترتیب برابر 0012/0، 125/0، 019/0 و 189/0 برآورد گردید. همچنین برآورد بهره‌وری نهایی هزینه خوراک مصرفی، هزینه بهداشت و درمان، هزینه بیمه و هزینه انرژی به ترتیب برابر با 00087/0، 0017/0- ، 011/0 و 058/0 محاسبه شد.در بین عوامل یاد شده، هزینه خوراک مصرفی دارای بیشترین کشش تولید نسبت به سایر هزینه‌ها بود؛ و مثبت بودن علامت ضریب برآورد شده­ی این متغیر،مطابق انتظار بوده و این امر نکته مثبتی در فعالیت‌های پرورش طیور به شمار می‌رود. ضریب کشش تولید هزینه بهداشت و درمان منفی بود که نشان از استفاده بیشتر از حد معمول از این نهاده است که در این زمینه اتلاف هزینه صورت گرفته است. مثبت بودن ضرایب کشش هزینه انرژی و بیمه نشان دهنده استفاده بهینه و منطقی از این عوامل در واحدهای پرورش مرغ گوشتی می باشد.