بررسی نقش دفتر مدیریت پروژه در ایجاد زیرساخت‌های مدیریت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنایع بالادستی نفت و گاز ایران

Abstract

سازمان‌های پروژه‌محور همواره در خطر از دست دادن دانش سازمان‌شان متعاقب انحلال پروژه هستند؛ لذا امروزه بحث مدیریت دانش پروژه‌ها از عمده‌ترین چالش‌های این سازمان‌ها به شمار می‌آید. در سالیان اخیر بسیاری از سازمان‌های پروژه‌محور در راستای هرچه منسجم‌تر انجام دادن پروژه‌های خود و ثبت و ضبط دانش پروژه‌ها، واحد «دفتر مدیریت پروژه» را به نمودار سازمانی خود اضافه نموده‌اند. هدف این نوشتار، ارزیابی نقش دفتر مدیریت پروژه در ایجاد زیرساخت‌های مدیریت دانش پروژه‌ها است. رویکرد پژوهش، ترکیبی (کمّی-کیفی) با استراتژی پیمایش و مطالعه‌ی موردی می‌باشد. جامعه‌ی آماری پژوهش، سازمان‌های پروژه‌محور صنایع بالادستی نفت و گاز ایران هستند. پرسشنامه‌ی‌ پژوهش در 47 دفتر مدیریت پروژه‌ی موجود در 41 سازمان تکمیل گشت. نتایج فاز کمّی، بیانگر وجود یک رابطه‌ی خطی بسیار قوی بین دو متغیر کارکردهای دفتر مدیریت پروژه و زیرساخت‌های مدیریت دانش می‌باشد. نتایج نشان داد کارکرد اصلی دفتر مدیریت پروژه، «روش‌ها و استانداردهای مدیریت پروژه» و پس از آن «پشتیبانی اجرایی پروژه» بوده است. همچنین، زیرساخت‌های «فرهنگ سازمانی»، «نیروی انسانی» و «مدیریت» بیشترین و مؤلفه‌ی «ساختار» کمترین میانگین را دارا بوده‌اند. برای بخش کیفی، 4 سازمان با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شد. نتایج بخش کیفی چگونگی تأثیر کارکردهای دفتر مدیریت پروژه بر زیرساخت‌های مدیریت دانش را نشان داد.