اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بهره‌وری کل عوامل تولید در ایران

Abstract

ارزیابی اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) بر عملکرد اقتصادی کشور‌ها از دهه ی 1990 مورد توجه قرار گرفته است. از مهم ترین متغیّر‌‌های مورد بحث، بهره‌وری کل عوامل تولید است. فاوا می‌تواند از طریق مجراهای زیرساخت، کاربری و سرریز بر بهره‌وری کل مؤثر باشد. در این مقاله اثرات فاوا بر بهره‌وری کل در ایران با استفاده از روش تصحیح خطای برداری در دوره‌ی‌ زمانی 1345-1384 ارزیابی شده است. یافته‌ها نشان داد موجودی سرمایه‌ی سرانه فاوا و غیرفاوا تأثیر مثبت بر بهره‌وری دارند. کشش بهره‌وری کل نسبت به موجودی سرمایه‌ی سرانه‌ی غیرفاوا و فاوا به ترتیب 58/0 و 02/0 است. متوسط کشش بهره‌وری کل نسبت به سرمایه‌گذاری سرانه‌ی غیرفاوا و فاوا بین 07/0 و 025/0 است.کشش سرمایه‌ی انسانی مثبت و معنادار ولی نوسانی است.کشش بهره‌وری کل نسبت به سطح عمومی قیمت‌ها (07/0-) و نسبت به سهم پس‌انداز از درآمد ملی 08/0 است. هم‌چنین رابطه‌ی علیت از سوی متغیّر‌های توضیحی بر بهره‌وری کل در بلندمدت و کوتاه‌مدت برقرار است.