ارائه مدل ارزیابی عملکرد بانک های تجاری با رویکرد ترکیبی BSC و فرآیند تحلیل شبکه‌ای

Abstract

ارزیابی عملکرد در محیط رقابتی امروز از ضرورت‌های مدیریت و برنامه‌ریزی عملکرد در هر سازمان اعم از انتفاعی و غیرانتفاعی است. در این راستا ادبیات علم مدیریت به معرفی مدل‌های متعددی پرداخته که از تمرکز بر سنجه‌های مالی در گذشته تا ترکیب سنجه‌های مالی و غیرمالی توسعه یافته‌اند. کارت امتیازی متوازن(BSC) از رایج‌ترین این مدل‌ها است که سازمان را از چهار بعد به طور همزمان ارزیابی نموده و اهداف و استراتژی سازمان را در قالب سنجه‌های قابل‌اندازه‌گیری عملیاتی می‌کند. هدف از مقاله توسعه این مدل با در نظر گرفتن روابط علی بین مناظر و متغیرهای عملکرد در بانک‌های تجاری ایران است. چراکه در ادبیات علی‌رغم تعدد استفاده ازBSC، عمدتاً روابط علی بین ابعاد مدل لحاظ نشده که این ضعف علاوه بر تضاد با ماهیت مدل، ممکن است منجر به نتایج گمراه کننده شود. لذا در این پژوهش که از نظر هدف کاربردی و با ماهیت توصیفی است، از فرایند تحلیل شبکه‌ای(ANP) به منظور تبیین روابط علی بین مناظر و سنجه‌های ارزیابی استفاده می‌شود، تا در نهایت مدل بومی ارزیابی عملکرد بانک‌های تجاری حاصل گردد. نتایج بیانگر آنست که سنجه‌های کارایی مبادلات، نسبت بدهی و توسعه خدمات جدید به ترتیب از مهمترین سنجه‌های عملکرد بانک‌های تجاری می باشند. اوزان اهمیت به دست آمده برای هریک از مناظر، نشان دهنده توازن مدل پیشنهادی است، درحالیکه مناظر فرایندهای داخلی و مالی از مهمترین مناظر عملکردی بانک تلقی می‌شوند.