تبیین وجود واحد ذات مظاهر بر اساس تعلیقات امام خمینی(ره) بر مصباح‌الانس

Abstract

<em>مفتاح</em><em>­</em><em>الغیب</em> <em>صدرالدین قونوی</em>، نخستین اثری است که رسماً در علم عرفان نظری نوشته شده­ است و <em>مصباح</em><em>­</em><em>‌الانس</em> اثر <em>شمس‌الدین فناری</em> نیز شرحی تفصیلی در این زمره است که در استدلالی کردن مباحث عرفانی سهم بسزایی دارد. عارفانی چون امام خمینی از جمله محققانی هستند که تعلیقات آنها در تبیین و ایضاح مقاصد مصباح­‌الانس، بسیار مفید بوده­است. اما این جستار به دنبال تبیین وجود واحد ذات مظاهر ـ بر اساس تعلیقات امام خمینی^(ره) بر مصباح­‌الانس ـ است؛ بدین معنا که با استفاده از اصولی چون ظاهر و مظهر، مؤثر و متأثر و وجوب بالذات و بالغیر، وحدت شخصی وجود و مشکک و ذومراتب بودن مظاهر آن، بررسی می­شود تا با طرح این اصول، ثابت شود که ظاهر، واجب و مؤثر حقیقی و بالذات، حق تعالی است و بقیة موجودات، مظاهر و مجالی او هستند و لذا تنها یک وجود واحد به وحدت شخصی هست که همان حق تعالی است. ارزیابی، تحلیل و نقد آرای امام از اهداف این پژوهش است.