بررسی انسان‌شناسی عرفان اسلامی و دلالت‏های آن در تربیت شهروندی

Abstract

هدف این مقاله شناسایی مؤلفه‏های اساسی انسان‏شناسی عرفان اسلامی و دلالت‏های آن در تربیت شهروندی است. پرسش­های پژوهش عبارت­اند از: 1) انسان براساس مکتب عرفان اسلامی چه ویژگی‏هایی دارد؟ و 2) دلالت‏های انسان‏شناسی عرفان اسلامی در تربیت شهروندی چیست؟ جهت بررسی انسان‏‎شناسی عرفان اسلامی و نوع نگاه عرفان اسلامی به انسان می‏توان به چهار مؤلفة بنیادی عرفان اسلامی؛ یعنی وحدت، عشق، معرفت و خودآگاهی، و اخلا‏ق‏مداری توجه کرد. در پژوهش حاضر، با استفاده از روش استنباط فلسفی، به بررسی مؤلفه‏های انسان‏شناسی عرفان اسلامی و استخراج دلالت‏های آن در تربیت شهروندی پرداخته شده است. نتایج نشان می‏دهد که انسان‏شناسی عرفان اسلامی با بیان مؤلفه‏های خود از انسان، زمینه‏ها و ‏قابلیت‏هایی را برای او فراهم می‏کند که در پرتو آن می‏توان دلالت‏هایی را در تربیت شهروندی استخراج نمود. شهروندانی که با تکیه بر عشق و محبت و اخلاق‏مداری و بر مبنای شناخت عالم درونی خویش به شکل یکپارچه و متحد به حل مسائل شهروندی و کمال خود در اجتماع خواهند پرداخت.