«موقعیت‌پذیری مجازی داستانی/حقیقی»: نگرشی نوین به خوانش ابعاد گفتمانی خود؛ بررسی رمان مردی در تاریکی اثر پال آستر

Abstract

<strong>چکیده </strong> در تحقیق پیش‌رو مفهوم بدیعی با عنوان موقعیت‌پذیری مجازی داستانی/حقیقی (VFP) در رابطة گفتمانی مؤلف (خالق اثر) و قهرمان به­عنوان نگرشی نوین بر تحلیل روایت‌های ادبی معرفی شده­است. VFP ریشه در «تئوری خودِ گفتمانی» هوبرت هرمنز در مطالعات روان‌شناسی و دیدگاه گفتمانی رابطة مؤلف و قهرمان در مطالعات ادبی و زیبایی‌شناختی باختین دارد. با توجه به ویژگی­های میان‌رشته‌ای پژوهش­های متنی، VFP به ارزیابی روایت‌های <em>خود</em> از دیدگاه روان‌شناختی و ادبی می‌پردازد و امکان مشارکت و کنش گفت‌و‌گویی<em> موقعیت‌های شخصیتی</em> قهرمان اول داستان به­عنوان <em>من ِ‌هنرمند/داستانسرا</em> و <em>من ِ‌ ‌قهرمان داستان </em>را در میان دیگر موقعیت‌های درونی و بیرونی او بررسی می‌کند. برای تبیین شیوه کاربست تئوری VFP، این جستار به عنوان نمونه، تحلیلی از رمان <em>مردی در تاریکی</em> (۲٠٠٨) اثر پال آستر را ارائه می‌دهد. این بررسی نشان می­دهد که موقعیت‌های درونی و بیرونی مشابه در دنیای واقعی مؤلف و دنیای داستانی قهرمان به‌صورت گفتمانی در ارتباط تنگاتنگ بوده و سرانجام تحت تأثیر این روند پویای موقعیت‌پذیری، <em>خودِ</em> پسا‌مدرن در جایگاه<em> من ِ‌هنرمند</em> می­تواند تا حدود زیادی خصوصیات شخص گفتمانی را به­معرض بروز بگذارد و با رها‌کردن گذشته و پذیرش وضعیت کنونی و ایجاد دیدگاه‌های مثبت برای آینده به موقعیت بحرانی و کشمکش درونی خود به­صورت کاملاً نوینی پاسخ دهد.