حضور اسطوره‌های ادبی خارجی در شعر معاصر فارسی

Abstract

ادبیات و فرهنگ کشورِ ما جایگاه ویژه‌ای را به اسطوره‌ها، اعم از اسطوره‌های کهن و نو، اختصاص داده است. علیرغم گستردگی اسطوره‌های ایرانی، ادبیات معاصر این سرزمین شاهد حضور چشمگیر اسطوره‌های بیگانه و نشأت گرفته از ادبیات خارجی، اعم از شرق و غرب بوده است. در این مقاله، پژوهندگان کوشیده‌اند تا با بهره‌گیری از نظرات پیر برونل که رویکرد نوینی را در عرصة نقد اسطوره‌شناختی ارائه کرده است، به اهمیت نقش و جایگاه اسطوره‌های غیر ایرانی در متون شعر و ادب فارسی بپردازند. همچنین، تلاش شده تا با استفاده از اصطلاح اسطورة ادبی به نقل از فیلیپ سِلیه، هم به اسطوره‌های ادبی ایرانی به جا مانده از نسل‌های پیشین و هم اسطوره‌های ادبی نوپدید – که در ادبیات خارجی ریشه دارند – اشاره شود و میزان نفوذ آن‌ها در ادبیات فارسی مورد بررسی قرار گیرد. نتیجة این مطالعات ما را از اهمیت نفوذ و سیطرة اسطوره‌های بیگانه در ادبیات سدة اخیر کشورمان آگاه کرده و جایگاه ناچیز اسطوره‌های ایرانی در عرصة شعر معاصر را آشکار می‌سازد که این اثرپذیری به رغم برخورداری ایران از مجموعة کم نظیری از اساطیر، انجام پذیرفته است، هر چند ورود عناصر بیگانه می‌تواند برای ادبیات غنای بیشتری فراهم آورد و یا موجب از دست رفتن هویت و اصالت آن گردد.