عباس علی‌اف

Abstract

عباس علی‌اف (عباس علیزاده، 1899- 1958م) از فرزندان ارجمند بخارای شریف و از تاجیک‌گرایان فداکار بود که برای حمایت از حقوق مردم تاجیک مبارزه می‌کرد. در این مقاله نگارنده با تکیه بر منابع مختلف و نیز از خلال روایات افراد گوناگون شرح‌حال مفصلی از زندگی علی‌اف بیان کرده است. اصل او از ایرانیان بخارا بوده است. علی‌اف از سال 1917م فعالیت‌های انقلابی‌اش را آغاز کرد و عضو حزب کمونیست شد. او هرچند با سیاست پان‌ترکیستی بعضی حکومتداران بخارای شوروی و بعضی سروران حزب کمونیستی بخارا مبارزه می‌کرد و شاید در برخی مسئله‌های دیگر هم با آن‌ها اختلاف داشت، به مرام و مسلک کمونیستی خود استوار بود. سنه‌های اساسی زندگی علی‌اف و ترتیب زمانی روزگار او را از نیمة دهة بیستم تا نیمة دهة سی‌ام بدین طریق می‌توان تعیین کرد: سال‌های ۱۹۲۴-۱۹۲۷م (وزیر معارف تاجیکستان)؛ سال‌های ۱۹۲۸-۱۹۲۹م (معاون وزیر معارف سمرقند و مدیر بازآموزی تابستانی معلمان بخارا)؛ سال‌های ۱۹۲۹-۱۹۳۳م (تحصیل علم در انیستیتو خاورشناسی مسکو)؛ سال‌های ۱۹۳۳-۱۹۳۵م (استاد دانشگاه دولتی تاشکند و دارالمعلمین تاجیکان تاشکند). او هنگام کار در دانشگاه آسیای میانه‌، یعنی سال 1933 یا 19۳۴م، به دریافت عنوان دکتری تاریخ مشرف شد. علی‌اف در سال 1947 دوشنبه را ترک کرد و در آلماتا بدرود حیات گفت. وی را دارای ۲۹ اثر علمی دانسته‌اند. دفتر شعری نیز از او موجود است که به‌همراه دیگر دست‌نوشته‌هایش در بایگانی آلماتا نگهداری می‌شود.