پژوهشی نو در صفت قلقله

Abstract

یکی از صفات فرعی حروف که از اهمیت بسزایی برخوردار است، صفت قلقله می‌باشد که مورد اختلاف نظر دانشمندان قرائت پژوه بوده و در کتاب‌های تجوید و قرائت بدان پرداخته شده است. در این نوشتار به بررسی مباحث مختلف و موضوعاتی از قبیل تعداد حروف قلقله و مراتب آن از شدت به ضعف، کیفیّت ادای قلقله، پرداخته‌ایم. همچنین به این پرسش، پاسخ داده شده است که آیا قلقله صفت لازمه حرف است یا فقط در هنگام سکون و وقف عارض می‌شود و آیا قلقله دارای صفت ضدّ خود می‌باشد یا خیر؟ از آنجا که آسیب‌های مربوط به اجرای قلقله یکی از مصادیق لحن خفی است که تنها استادان زبردست و قاریان برجسته آن را درک می‌کنند که در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است. در پایان تصریح شده که قلقله از صفات فرعی غیر متضاد می‌باشد که فقط در هنگام سکون در حروف «قطب جدّ» وجود دارد و هدف از آن محافظت از ماهیت و صفات اصلی آن حروف از قبیل جهر و شدت می‌باشد. قلقله منحصرا در حروف قطب جد وجود دارد و اجرای آن در سایر حروف، خطایی شایع و آشکار به شمار می‌رود. همچنین صدای قلقله جزئی و اندک می‌باشد که نباید به حدّ حرکت کامل برسد.