اندازه‌گیری بهره‌وری عوامل تولید بخش‎های اقتصادی کشور به روش تحلیل پوششی داده‎ها (DEA)

Abstract

روش تحلیل پوششی داده‎ها، از طریق مقایسه نسبی بخش‎های اقتصادی و براساس مقادیر داده‎ها و ستانده‌های آنها به برآورد مقادیر کارایی و بهره‌وری می‌پردازد. در این روش به کمک داده‎های ارائه شده، مرزی به نام ”مرز کارائی“ در نظر گرفته می‌شود که تمام بخش‎های مورد بررسی، با این مرز بهینه مقایسه می‌شوند. با استفاده از آمار‌های مربوط به ارزش افزوده، بهره‌وری بخش‎های مختلف اقتصادی محاسبه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که اگر چه در مجموع روند بهره‌وری اقتصادی کشور با روند خفیفی افزایش یافته است لیکن عملکرد کلی بسیاری از فعالیت‎های اقتصادی با توجه به منابع مادی و انسانی قابل توجهی که در اختیار داشته‌اند قابل توجیه نمی‌باشد. در این زمینه بخش خدمات به‎دلیل گسترگی دامنه فعالیت‎ها و خیل عظیم نیرو‌های شاغل، از مشکلات بیشتری رنج می‌برد. رشد مداوم و پویایی بخش خدمات، مشخصه عمدة نظامهای اقتصادی موفق و توسعه یافته در دنیای معاصر می‌باشد. بنابراین بی‌توجهی به مسائل و مشکلات این بخش نظیر پایین بودن بهره‌وری نسبی علاوه بر این‎که بسیاری از فرصت‌های رشد و توسعة اقتصادی را سلب می‌نماید می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات و مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در آینده باشد. طبقه‎بندی JEL : .D24, C14, C43