شوک‎های نفتی و پدیده بیماری هلندی در اقتصاد ایران: یک الگوی محاسبه‎پذیر تعادل عمومی

Abstract

در این مقاله بیماری هلندی به‎صورت جامع با استفاده از یک الگوی کاربردی تعادل عمومی و نه تعادل جزیی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل الگو نشان از وقوع این پدیده در اقتصاد ایران در صورت بروز شوک درآمدی نفت دارد. این مقاله به کمک ضرایب استخراج شده برای ساختار اقتصاد ایران با استفاده از اطلاعات سال 1380 نشان می دهد که با وقوع یک شوک 50 درصد افزایش در درآمدهای حاصل از فروش نفت بخش‎های قابل مبادله به ویژه کشاورزی و صنعت تضعیف گردیده و بخش ساختمان به‎عنوان بخش غیرقابل مبادله تقویت می گردد. از طرف دیگر تقویت نرخ واقعی ارز از آثار مشهود این شوک در اقتصاد ایران می باشد. افزایش واردات و کاهش صادرات غیر نفتی در تمامی بخش‎ها از جمله دیگر نتایج حاصل حل این الگو می‎باشد. همچنین افزایش هزینه های تولید که متعاقب آن باعث افزایش قیمت های داخلی می گردد، کاهش قدرت رقابت کالاهای داخلی در مقابل کالاهای مشابه خارجی را موجب شده و تضعیف بخش‎های قابل مبادله را تشدید نموده است. طبقه‎بندی JEL: C68, D58