بررسی تاثیر تمرکززدایی مالی بر رشد و ثبات اقتصادی در ایران

Abstract

در ادبیات اقتصادی، تئوری‎های تمرکززدایی در راستای افزایش بهره‌وری و کارائی دولت‎‎ها و گسترش تعادل و توازن منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفته است و آن‎را به‎عنوان یکی از ابزارهای اساسی‌گذار به اقتصاد مبتنی بر بازار در کشورهای در حال توسعه معرفی می‌کنند. به همین منظور تمرکززدایی اداری، مالی و اقتصادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به‎خصوص پس از پایان جنگ تحمیلی به‎عنوان سیاست راهبردی توسعة استان‌های کشور مد نظر قرار گرفت و با ایجاد کمیته برنامه‌ریزی و سپس شورای برنامه‌ریزی و توسعة استان‌ها گام‌های اساسی در جهت گسترش تمرکززدایی در ایران برداشته شد. اما آنچه مد نظر برنامه‌ریزان اقتصادی است بررسی چگونگی تاثیر تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی است که در این مقاله با توجه به تاثیر تمرکززدایی مالی بر نرخ تورم با استفاده از مدل تعمیم‌یافتة سولو اثر مستقیم و غیرمستقیم تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفت. با استفاده از مدل‎های خود توضیح با وقفه‌‎های گسترده (ARDL) مشخص شد کـه تمرکززدایی مالی (نسبت بودجة استان‎ها به بودجه عمومی کشور) در بلندمدت و کوتاه‎مدت به‎طور مستقیم نرخ رشد اقتصادی را افزایش می‌دهد به‎طوری‎که یک درصد افزایش در تمرکززدایی مالی نرخ رشد اقتصادی 05/0 درصد افزایش پیدا می‌کند . همچنین تمرکززدایی مالی از طریق تاثیر مثبت بر ثبات کلان اقتصادی به‎طور غیرمستقیم رشد اقتصادی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. طبقه‎بندی JEL: O40,O20.H77.E62