نظریه‌ی قصه‌ی عشق استرنبرگ در دو داستان رئالیستی چشم‌هایش و شوهر آهو خانم

Abstract

بسیاری از روانشناسان کوشیده‌اند ماهیت و چگونگی عشق و سبک‌های دلبستگی را توضیح دهند. یکی از این روانشناسان رابرت استرنبرگ است که در نظریه‌ی قصه‌ی عشق به دلایل ایجاد روابط عاشقانه می‌پردازد و علت پایداری یا ناپایداری این روابط را توضیح می‌دهد. به نظر می‌رسد الگوهای مشترک و رایج دلبستگی در روابط انسانی، به طور ناخودآگاه در لایه‌های پنهانی داستان‌های رئالیستی حضور دارند و توانمندی نویسنده در نمایش چنین الگوهایی، به باورپذیری و جذابیت متن می‌افزاید. لزوم جزیی‌نگری نویسنده در داستان‌های رئالیستی و ارائه توصیفات واقع‌گرایانه، شرح مبسوطی از کنش‌ها و باورها در اختیار خواننده قرار می‌‍دهد و امکان بررسی آنها را با توجه به نظریه استرنبرگ فراهم می‌کند. در این پژوهش چهار قصه‌ی باغچه، ایثار، شاگرد-معلم و هنر از مجموعه‌ی قصه‌های نظریه‌ی قصه عشق استرنبرگ در دو داستان رئالیستی چشم‌ها‌یش و شوهر آهو خانم واکاوی شده است. این بررسی نشان می‌دهد که سازگاری و انطباق بسیاری میان قصه‌های عشق و باورهای شخصیت‌های داستانی با همان قصه‌ها و الگوها در نظریه عشق استرنبرگ وجود دارد. این تطابق توانسته است ساختار منسجم علّی و معلولی را در پیرنگ ایجاد کند و زمینه‌ساز همذات پنداری بیشتر خواننده با شخصیت‌ها شود.