بررسی شرایط تعلیق حقوق بشر در زمان مخاصمات مسلحانه (مطالعۀ موردی: منازعۀ فلسطین ـ اسرائیل)

Abstract

مسئلۀ حقوق بشر و آزادی­های اساسی در طول قرون متمادی هسته و انگیزۀ اصلی مبارزه علیه ظلم و بی‌عدالتی را تشکیل داده است. هدف از این‌گونه تلاش­ها تأمین حداقل حقوقی برای افراد جامعه است. با این حال، برخلاف حقوق بشردوستانه که مختص زمان مخاصمات مسلحانه است، حقوق بشر در تمام وضعیت­ها اعم از جنگ و صلح لازم‌الاجراست. اما از آنجا که مخاصمات مسلحانه به‌نوعی تهدیدکنندۀ بقای دولت است، برخی از اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای از جمله مادۀ 4 میثاق بین‌المللی حقوق بشر، مادۀ 15 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر و مادۀ 27 کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر به دول عضو اجازۀ تعلیق حقوق بشر را با رعایت ضوابطی داده‌اند. سؤالی که مطرح می‌شود این است که دولت­ها در صورت وقوع چنین مخاصماتی نمی‌توانند حقوق بشر را تعلیق کنند یا خیر؟ این تعلیق مطلق است یا منوط به شرایطی است؟ در صورت مشروط بودن آن، دولت­ها در چه شرایطی می­توانند در زمان چنین مخاصماتی قواعد حقوق بشر را تعلیق کنند؟ یا دولت­هایی که به تعلیق حقوق بشر پرداخته‌اند تا چه حد شرایط لازم را جهت استفاده از بند تعلیق رعایت کرده‌اند؟ مقالۀ حاضر می‌کوشد با تمرکز بر منازعۀ فلسطین ـ اسرائیل به پرسش‌های مذکور پاسخ دهد.