بازگشت‏به اخلاق*

Abstract

<strong>1. علم... و بنیاد اخلاق </strong> یکی از پدیده‏هایی که در اندیشه اروپایی معاصر و، به تبع آن، اندیشه عربی جلب توجه می‏کند، اهتمام فزاینده به مساله اخلاق و ارزشهاست. از دو دهه پیش از این، فیلسوفان و اندیشه‏گران و دانشمندان و پاره‏ای از سیاستمداران در پی آن بوده‏اند که سویه‏های اخلاقی و ارزشی همه آنچه را که در گستره دانش یا سیاست و اجتماع و اقتصاد پدید می‏آید طرح و بررسی کنند. همه ما به یاد می‏آوریم که چند سالی پیش، مساله کنترل جمعیت و پناه بردن به سقط جنین واکنشهای شدیدی را در سطح جهانی برانگیخت. این مساله، تعارض کهن و شناخته‏شده‏ای را پیش می‏کشد; تعارض میان پاره‏ای از ارزشهای ثابت دینی و برخی از مقتضیات جدید زندگی. این مساله امروزه به گونه‏ای دیگر و در سطحی دیگر متفاوت با آنچه پیشتر بود، و مصداق اصل حرمت قتل نفس قرار می‏گرفت، طرح می‏شود. سقط جنین هنگامی که در پیوند با «کنترل جمعیت‏»، به مثابه یکی از ضرورتهای توسعه در کشورهای فقیر پرجمعیت مطرح می‏گردد، دست‏کم از نظر اقتصادی، به سان ابزاری لازم برای تحقق توسعه و تامین سطح مناسبی برای زندگی مردمانی که در همه عرصه‏ها دچار سختی و کاستی و واپس‏ماندگی هستند، دیده می‏شود.