نقل و تحلیل اسباب نزول در تفسیر آلوسی

Abstract

بررسى و نقد جایگاه و نقش اسباب نزول در تفسیر »روح المعانى« اثر آلوسى (1270 ه . ق( است. اسباب نزول در تفسیر آلوسى جایگاه والایى دارد. به همین دلیل، در جاى جاى تفسیر خود از اسباب نزول در تفسیر و فهم آیات بهره جسته است. به باور آلوسى، خاستگاه شمارى از تنشهاى تفسیرى اختلاف در سبب نزول است. وى در جمع آورى اسباب نزول سعى وافر داشته و در مواردى که یک آیه چند سبب نزول داشته به نقد و بررسى روایات مى‌پردازد و یک روایت را انتخاب مى‌کند. در تفسیر آلوسى روایات ضعیف قابل اعتماد نیست و اسباب نزولى معتبر است که افزون بر برخوردارى از شهرت، سند روایت کامل و قابل اعتماد باشد، هر چند در مواردى از این قاعده عدول کرده است. آلوسى معتقد است که اسباب نزول مانع از عمومیّت آیه نمى‌شود. سبک وى در نقل اسباب نزول به شکل تفصیلى است. آلوسى در نقد و بررسى روایات اسباب نزول از تاریخ، مفهوم و سیاق آیات بسیار استفاده کرده است.