بررسی و نقد برهان جهان‌شناختی سوین‌برن با تکیه بر اصل سادگی

Abstract

در میان مسائل خداشناسی، اثبات وجود خدا از اهمیت خاصی برخوردار است. حاصل کوشش شمار زیادی از فیلسوفان و متکلمان، مجموعه متنوعی از براهین فلسفی در اثبات وجود خداوند است که یکی از قدیمی‌ترین آن‌‌ها، برهان جهان‌شناختی است. در این مقاله، تقریر سوین‌برن از این برهان موردبررسی قرار گرفته است. نقطه‌ی عزیمت او در اثبات وجود خدا، جهان پیچیده‌ی فیزیکی است. او تبیین‌های علمی از جهان را که بر مبنای قوانین ماده و انرژی عمل می‌کند و در تحلیل نهایی به تصادف می‌انجامد، ناکافی دانسته و پذیرش آن را به دور از عقل سلیم می‌داند. در برهانی که او ارائه می‌دهد، وجود جهان پیچیده، درمقام شاهدی بر وجود خداوند است که وجود خدا را محتمل‌تر از عدم او می‌سازد؛ از این جهت برهان خود را استدلالی استقرایی برمی شمارد و نه قیاسی. سوین‌برن با بهره‌گیری از اصل سادگی، فرضیه‌ی خداباوری را با اعتقاد به خدایی متشخص، واحد و با اوصاف متعالی، فرضیه‌ی بسیار ساده‌ای می‌انگارد که در مقایسه با نظریات بدیل ماتریالیستی، ساده‌ترین نظریه برای تبیین واقعیت جهان است. تبیین شخصی و اصل سادگی، نکات کلیدی برهان جهان‌شناختی سوین‌برن می‌باشند. تمسک به اصل سادگی و اینکه این اصل درنظر او به چه معناست، در چالش با اشکال‌هایی است که در این مقاله قصد داریم آن‌ها را مورد ارزیابی قرار دهیم.