تحلیل محتوای مقولات مهارت‌های اجتماعی در کتاب درسی تعلیمات اجتماعی سال اول راهنمایی

Abstract

تحقق اهداف آموزش و پرورش از طریق برنامه‌های درسی و منابع کمک آموزشی صورت می‌گیرد و کتاب درسی یکی از مهمترین مراجع و منابع یادگیری دانش‌آموزان در نظام آموزشی محسوب می‌شود. پژوهش حاضر، به بررسی تحلیل محتوای مهارت‌های اجتماعی در کتاب درسی تعلیمات اجتماعی سال اول راهنمایی می‌پردازد. به همین منظور، کتاب تعلیمات اجتماعی سال اول راهنمایی شامل 4 فصل و 78 صفحه بر اساس واحد تحلیل پاراگراف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر این اساس چهار مقوله مهارت‌های ارتباطی، جرأت ورزی، خودگردانی و مقابله‌ای در حوزه مهارت‌های اجتماعی انتخاب و از روش تحقیق تحلیل محتوا به منظور بررسی این مهارت‌ها استفاده شد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که میزان مهارت اجتماعی خودگردانی با فراوانی 21 پاراگراف و 12.06 درصد در مقایسه با دیگر مقولات مورد بررسی در پژوهش سهم بیشتری را دارست و این نشان از اهمیت دادن مؤلفان کتاب به این مقوله است. دیگر مهارت‌های اجتماعی همچون مشورت با دیگران و برقراری ارتباط هم با درصدی معادل 8.04 در جایگاه بعدی از مهارت‌های اجتماعی مطروحه در کتاب تعلیمات اجتماعی مورد توجه قرار گرفته‌اند. در زمینه مهارت اجتماعی بیان کردن نه نیز پاراگرافی مشاهده نشد.