امر موقت و توسعه هویت حرفه ای دانشجویان دکتری در ایران

Abstract

در چند سال اخیر، تعداد دانشجویان دکتری افزایش یافته است. این پدیده، نگرش به فعالیتها و جایگاه دانشجویان دکتری را تغییر داده و بر فرآیند توسعه هویت حرفهای آنها تأثیر گذاشته است. در همین راستا این پژوهش سعی دارد توسعه هویت حرفهای دانشجویان دکتری علوم اجتماعی را بررسی کند. روش تحقیق، نظریه مبنایی است. این مقاله خوانشی عملگرایانه از روش نظریه مبنایی دارد و مدلی برای منطق کشف آن با استفاده از قیاس محتمل ارائه کرده است که نقش محقق و مفاهیم موجود در پیشینه نظری تحقیق در مراحل مختلف گردآوری و تفسیر داده ها را روشن میکند. دادهها از طرق مصاحبه با 15 نفر از دانشجویان رشته های علوم اجتماعی در دانشگاه علامه طباطبایی گردآوری شدهاند. یافته های تحقیق نشاندهنده عدم تعین هویت حرفه ای دانشجویان دکتری است. دانشجویان در حوزه های مختلف به صورت موقت، فعالیت های متنوعی انجام میدهند که واکنشی به فقدان چشمانداز موقعیت حرفه ای آنها است. فعالیت های متنوع و موقت دانشجویان دکتری در زمینه های مختلف با مفهوم نظری «امر موقت» توضیح داده شده است تا بتوان تنوع کنشهای دانشجویان را در سطح تجربی توضیح داد. به طور خلاصه «امر موقت»، موقعیت زمانی بین حال و آینده نامعلوم است. این موقعیت ابهام آمیز، شکننده و سیال است. فرد در این موقعیت نمیتواند نقش و جایگاه خود را در آینده تشخیص دهد. بنابراین به تناسب نیاز و برآوردهای ذهنی خود آموزشهای متفاوتی میبیند و فعالیتهای مختلفی در میدانهای مختلف انجام میدهد. بر این اساس عدم تعین هویت حرفه ای، تاکتیک ارادی دانشجو برای رویارویی با «امر موقت» است.