مطالعه ساختار تشریحی و بافتشناسی غده پاراتیروئید در شتر یک کوهانه

Abstract

هورمون پاراتیروئید (پاراتورمون) یک فاکتور هیپرکلسمیک و اصلی‌ترین هورمون جهت ثابت نگه داشتن غلظت یون کلسیم پلاسما می‌باشد. غده پاراتیروئید به عنوان یک عضو سیستم درون ریز، نقش مهمی در تثبیت وضعیت داخلی بدن پستانداران اهلی دارد. با اینحال پژوهش‌های صورت گرفته در ایران در مورد خصوصیات آناتومیکی و بافت‌شناسی این غده در شتر، بسیار اندک است. لذا هدف از انجام این مطالعه، بررسی ساختار تشریحی و بافت شناسی این غده در شتر یک کوهانه می باشد در این مطالعه که بر روی 40 نفر شتر 10-6 ساله (20 نفر شتر نر و 20 نفر شتر ماده) صورت گرفت، ساختار تشریحی غده پاراتیروئید از نظر خصوصیات مرفولوژیکی، توپوگرافی و مجاورات و همچنین ساختار بافت‌شناسی آنها پس از تهیه مقطع و رنگ‌آمیزی‌های هماتوکسیلین و ائوزین، ورهوف و تولوئیدین بلو توسط میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفته و با سایر پستانداران اهلی مقایسه گردید. غده پاراتیروئید در شتر از دو جفت غده داخلی و خارجی تشکیل شده است. قسمت خارجی پاراتیروئید توسط انتهای قدامی غده تیروئید پوشیده شده و قسمت داخلی پاراتیروئید در عمق انتهای خلفی لوب‌های تیروئید و نزدیک به لبه شکمی آن واقع شده است. تجزیه و تحلیل داده‌های مربوط به ابعاد و وزن غدد پاراتیروئید توسط نرم‌افزار SPSS اختلاف معنی‌داری را بین دو جنس نر و ماده نشان نداد. غده پاراتیروئید از نظر بافت‌شناسی نیز مشابه اغلب پستانداران اهلی، واجد سلول‌های اصلی و اکسی‌فیل می‌باشد که ترتیب قرار گرفتن آنها از نظم خاصی تبعیت نمی‌کند. سلول‌های اکسی‌فیل غالباً به صورت منفرد یا دسته‌های بسیار کوچک در لابلای سلول‌های اصلی پراکنده بوده و تعداد آنها در مقایسه با سلول‌های اصلی بسیار کم است. این مطالعه نشان داد که غده پارا تیروئید در شتر از نظر ساختار تشریحی و بافت‌شناسی تفاوت قابل توجهی با سایر پستانداران اهلی ندارد.