بررسی رجعت نوستالژیک به عناصر فرهنگ عامّه در دو منظومة «یادِتِن» و «مارووزو»

Abstract

شعر محلی یکی از جلوه­گاه­های فرهنگیِ هر قومی است. دو بومی سرودة «یادِتِن» اثر صالح سنگبُر و «مارووزو» از فرامرز شکوری که مورد نخست به گویش فارسی بندرعباسی و دومی به گویش گیلکی آبکناری سروده شده‌اند، آینة تمام‌نمای فرهنگ عامّة دو قوم ساکن در بندرعباس و بندرانزلی هستند. هر دو سروده بازتاب رجعت حسرت‌بار شاعر به روزگار گذشته است. در این پژوهش، تلاش می­شود مؤلفه­های نگاه نوستالژیک این دو شاعر به عناصر فرهنگیِ جامعه­ای که در آن زیسته‌اند، بررسی شود. به همین منظور، مفاهیم نوستالژیک این دو منظومه زیر دو عنوان کلیِ خاطرة فردی و جمعی مورد تحلیل و مقایسة تطبیقی قرار گرفته است. بررسی این مقاله نشان می­دهد با وجود آن­که هر دو شاعر در بهره­گیری از مؤلفه­های نوستالژی اشتراک دارند اما میزان، نحوه و اهداف کاربرد عناصر فرهنگ­عامّه در دو منظومه تفاوت‌هایی دارد.