بررسی حاصلخیزی خاک‌های تحت کشت گندم دشت قزوین و ارائه راهکارهای ترویجی

Abstract

<strong>افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی به استفاده منطقی از کودهای شیمیایی وابسته است. شناخت جامع و دقیق حاصلخیزی خاک‌های تحت کشت ازجمله ابزارهای مهم در این زمینه است. </strong><strong>در این مقاله مروری به‌</strong><strong>وضعیت حاصلخیزی خاک­های تحت کشت گندم دشت قزوین پرداخته و برخی راهکارهای ترویجی برای بررسی چالش‌ها و محدودیت­های مرتبط با تولید گندم ارائه می‌دهد . بدین منظور </strong><strong>از</strong><strong>43120</strong><strong>داده‌های</strong><strong>آزمایشگاهی مربوط</strong><strong>به</strong><strong>2695 نمونه خاک استفاده شد. 12 ویژگی فیزیکی و شیمیایی خاک شامل: بافت، </strong><strong>pH</strong><strong>، آهک، هدایت الکتریکی، کربن آلی،‌ فسفر، پتاسیم آهن، روی، مس، منگنز و بور قابل‌جذب مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که خاک‌های تحت کشت گندم دشت قزوین دارای محدودیت‌های کمی از نظر شوری، پتاسیم قابل‌جذب، منگنز ، مس و بور بوده، اما دارای محدودیت</strong><strong>­</strong><strong>های شدید از نظر کربن آلی، روی و آهن هستند؛ به‌طوری‌که 5/</strong><strong>93</strong><strong>درصد</strong><strong>خاک­های</strong><strong>دشت کمتر</strong><strong>از</strong><strong>یک</strong><strong>درصد</strong><strong>کربن آلی دارند.</strong><strong> حدود 74 درصد اراضی تحت مطالعه دچار کمبود آهن و 64 درصد کمبود روی</strong><strong> می‌باشند. </strong><strong>این</strong><strong>نتایج</strong><strong>نشان</strong><strong>داد</strong><strong>که</strong><strong>وضعیت</strong><strong>عناصر</strong><strong>غذایی</strong><strong>در</strong><strong>گندم­زارهای</strong><strong>استان</strong><strong>ازنظر</strong><strong>توزیع جغرافیایی</strong><strong>یکسان</strong><strong>نمی­باشد. بنابراین</strong><strong>لازم</strong><strong>است</strong><strong>جهت جلوگیری</strong><strong>از</strong><strong>افزایش</strong><strong>هزینه</strong><strong>تولید</strong><strong>و</strong><strong>دستیابی</strong><strong>به</strong><strong>عملکرد</strong><strong>مطلوب</strong><strong>توصیه بر اساس نیاز گیاه انجام و از مصرف یکسان کودهای شیمیایی در اراضی با کمبودهای متفاوت خودداری شود. </strong>