منطق‌پژوهی

ارسال های اخیر

  • بررسی انتقادی یک نقد در بارة نظام غیرتابع‌ارزشی منطق پایة گزاره‌ها؛ آیا تز ارسطو و تز بوئتیوس اثبات می‌شود؟ 

    حاجی حسینی, مرتضی؛ بهمن پور, حمیده (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2024-01-21)
    در منطق کلاسیک گزاره‌ها از جملة «اگر P آنگاه Q» نمی‌توان نتیجه گرفت که «چنین نیست که اگر P آنگاه ∼Q». این استدلال که شرطی وابستة آن به تز بوئتیوس معروف است، شواهد موافق فراوانی در حوزة روابط علّی، معنایی و صوری (منطقی) ...

  • صوری‌سازی مراتب حجیت شرعی با استفاده از شرطی‌های غیرکلاسیک 

    نبوی, فاطمه سادات؛ کامکار, حسین؛ آیت‌اللهی, زینت؛ شهبازی, علیرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2024-01-21)
    در فرایند نمادین‌سازی استدلال‌های فقهی با ادله‌ای مواجهیم که به لحاظ حجیت و اعتبار در مراتب گوناگونی قرار دارند. دو دسته مهم از این دلایل امارات و اصول عملیه هستند، که در نهاد شریعت حجت به شمار می‌روند و دارای اعتبارند. ...

  • جهت عقدالوضع در منطق موجهات از دیدگاه فارابی و ابن‌سینا 

    قدردان, علیرضا؛ کریمی لاسکی, محمد (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2024-01-21)
    بنابر ادعای فخر رازی و طوسی، جهت عقد الوضع در نگاه فارابی امکان و در نگاه ابن سینا فعلیت است. آنها پس از این انتساب، دیدگاه فارابی را نادرست و دیدگاه ابن سینا را تایید میکنند. اگرچه فارابی اشاره مستقیمی به جهت عقد الوضع ...

  • غزالی و تعامل منطق و علوم اسلامی 

    صادقی, افلاطون (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2024-01-21)
    علم منطق با پیشینه‌ای به عمر تفکر بشریت، بوسیلة اندیشمند یونانی ارسطو (322-384 ق.م) تدوین شد و شارحان اولیه او آن را در نه بخش و تحت عنوان «ارگانون» درآوردند. این اثر در صدر اسلام توسط مسحیان سریانی به تدریج به زبان عربی ...

  • تحلیل کاربردهای دلالتی و وصفی براساس افعال غیرمستقیم گفتاری 

    حسین‌پور, غلامرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2024-01-21)
    یکی از پرسش‌های مهم در باب توصیفات معین، تفاوت میان کاربردهای دلالتی و وصفی از این توصیفات است. دانلان به نظریه‌های راسل و استراوسون درباره توصیفات معین به این دلیل که هر دوی آن‌ها موفق نمی‌شوند کاربرد دلالتی را توضیح دهند، ...

  • گسترشی از منطق اثبات‌ها با عمل‌ها 

    قاری, مقداد؛ مجلسی کوپائی, فاطمه (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    منطق های توجیه خانواده ای از منطق‌ها هستند که در زبان آن ها می توان اثبات‌های ریاضی یا توجیه‎‌های معرفتی را بیان کرد. این منطق ها را می توان منطق های معرفتی در نظر گرفت که در آنها توجیه (دلیل یا شاهد) دانش یا باور به یک ...

  • تحلیل مبنایی دیدگاه علامه طباطبایی(ره) در حمل ذاتیات بر ذات و پاسخ به اشکالات 

    مقدم, غلامعلی؛ اندرزگو, علیرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    با نظر به تقسیم حمل، به حمل اولی ذاتی و حمل شایع صناعی، در تعیین مصادیق و تطبیق با اقسام اختلاف نظرهایی بوجود آمده است، از جمله درباره کیفیت حمل ذاتیات بر هم و بر ذات، دیدگاههایی مطرح است. مشهور حمل جنس و فصل بر نوع و بر ...

  • بررسی قاعده نقض تالی در منطق سینوی در پرتو بحث ماهیت قضایای شرطی متصل جزئیه 

    دارابی, علی‌رضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    در سنت منطق سینوی قاعده‌ای وجود دارد که مطابق آن میان هر دو قضیه شرطی متصل با کمیت یکسان و کیفیت متفاوت، مقدم یکسان و تالی نقیض هم دارند، تلازم برقرار است. این قاعده، نقض تالی نامیده شده است. منطق‌دانان سینوی در مورد این ...

  • مسائل به‌طورمطلق حل‌ناپذیر و‌ رایانه‌های خارق‌العاده 

    منیری, مرتضی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    ابتدا، در پرتو آراء ففرمن، به بررسی دوگانۀ گودل می‌پردازیم مبنی بر اینکه یا توانایی‌های ذهن انسان از هر ماشین متناهی فراتر است، و یا معادلات ریاضی از نوع دیوفانتی وجود دارند که به طور مطلق حل‌ناپذیر هستند. سپس برهان پاتنم ...

  • منطق وجهی نرمال دوموضعی 

    شیرمحمدزاده ملکی, فاطمه (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    در این مقاله، ابتدا معناشناسی کریپکی برای منطق وجهی نرمال با یک عملگر دو موضعی را تعریف کرده و سیستمی به نام K^2 را که نسبت به این معناشناسی درست و تمام است را معرفی خواهیم کرد. سپس دو نوع ترجمه ارائه خواهیم کرد و با استفاده ...

  • راسل و موجهات 

    نباتی, فرشته (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    امروزه منطق موجهات یکی از حوزه‌های مهم منطق است ولی در ابتدای ظهور منطق جدید، به این شاخه منطقی توجه چندانی وجود نداشت و حتی پایه‌گذاران منطق جدید ازجمله راسل موضعی ضد موجهاتی داشتند. یکی از عواملی که راسل را به اتخاذ چنین ...

  • نظام غیرتابع‌ارزشی حاج‌حسینی 

    فلاحی, اسد‌الله (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    مرتضی حاج‌حسینی در ویراست دوم کتاب خویش «طرحی نو از اصول و مبانی منطق» چهار منطق ناکلاسیک معرفی کرده است: 1. نظام تابع‌ارزشی، 2. نظام غیرتابع‌ارزشی، 3 و 4. ترکیب‌هایی از دو نظام نخست که طبیعتا گسترش‌هایی از آن دو به شمار ...

  • ادات منطقی در منطق های نامتعارف براساس نظریه تنوع معنای کواین 

    آریش, کورش (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    تبیین معنای ادات منطقی در این نوشته، ذیل مباحث معرفت شناسی و سمنتیکی است و رویکردی فلسفی-منطقی دارد. همچنین حوزۀ فلسفۀ زبان و ارتباط بین دستور زبان و منطق، از دیگر قلمروهایی است که به آن پرداخته شده است. پس از شکل گیری ...

  • نظریه های صدق عرفی فراسازگار و پارادوکس کری 

    احمدزاده اصل, سیاوش؛ نبوی, لطف الله (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    صدق عرفی، T(x)، محمولی است که در خود زبان بر تمام جمله‌های زبان حمل می‌شود و در ضمن برای هر جمله‌ی مانند A در زبان T(˹A˺)↔A نتیجه ‌می‌شود. تارسکی برای اجتناب از پارادوکس دروغگو و تریویال شدن زبان (نظریه) مجبور شد از مفهوم ...

  • آیا رمزی‌سازی واقع گرایی‌ساختاری را بی‌معنی می‌کند؟ 

    معصومی, سعید (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-06-22)
    رمزی‌سازی یکی از روش‌هایی است که فلاسفه درمورد صوری‌سازی واقع‌گرایی ساختاری پیشنهاد کرده‌اند. کتلند (2004) ضمن ارائه توضیحاتی درمورد رمزی‌سازی نظریه‌ها و بیان مفاهیمی مرتبط با این روش، صورت‌بندی‌ای از مسئله نیومن ارائه ...

  • تلقی معناشناختی و دلالت شناختی از سمانتیک در آثار تارسکی 

    پوردانش, سعید (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-01-21)
    آلفرد تارسکی از بنیانگذاران اصلی سمانتیک به مثابه‌ی دلالت‌شناسی است. وی دلالت‌شناسی را در دهه‌ی 30 پی‌افکند و این تلقی امروزه تلقی غالب در سمانتیک منطقی به شمار می‌رود. اما اگر به آثار دهه‌ی 20 وی بازگردیم در نگاه اول به ...

  • در باب تعریف‌پذیری دوطرفۀ ابتنای ضعیف تام و اکید تام 

    حسینی, داود (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-01-21)
    چکیده: کیت فاین منطقی برای چهار مفهوم متمایز ابتنا بنا نهاده است: ابتنای ضعیف تام، ابتنای ضعیف جزئی، ابتنای اکید تام و ابتنیا اکید جزئی. همچنین، او مدعی است که ابتنای ضعیف تام و اکید تام هر یک می‌توانند مفهوم پایه قرار ...

  • جایگاه برهان در منطق بر اساس ابتناء آن بر علیت 

    جعفری ولنی, علی اصغر (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-01-21)
    چکیدهجایگاه برهان در منطق بر اساس ابتناء آن بر علیتچکیدهتعریف برهان یعنی "قیاس مؤتلف یقینی" بیانگر این امر مهم است که راز رفعت و عظمت این صناعت در دانش منطق را باید از سویی در رابطه غرض آن با غرض تدوین منطق و از سوی دیگر ...

  • تحلیل انتقادی احکام اجزای قضایای شرطیه 

    شکر, عبدالعلی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-01-21)
    در قضایای شرطیه گفته می‌شود این قضایا از ترکیب دوم مفردات تشکیل می‌شوند. بدین ترتیب هر قضیه شرطیه دست کم مرکب از دو قضیه حملیه است که اجزای آنها محسوب می‌شوند. این اجزاء براساس نظر منطق-نگاران پس از ورود حروف شرط بر سرآنها، ...

  • نظریه های صدق عرفی فراسازگار و پارادوکس کری 

    احمدزاده اصل, سیاوش؛ نبوی, لطف الله (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2023-01-21)
    صدق عرفی، T(x)، محمولی است که در خود زبان بر تمام جمله‌های زبان حمل می‌شود و در ضمن برای هر جمله‌ی مانند A در زبان T(˹A˺)↔A نتیجه ‌می‌شود. تارسکی برای اجتناب از پارادوکس دروغگو و تریویال شدن زبان (نظریه) مجبور شد از مفهوم ...

View more