دانه معنی

Abstract

در این مقاله مفهوم عشق از دیدگاه سقراط، افلاطون، ابن عربی و مولوی تعریف شده صفات و ویژگی‌های آن مورد بررسی قرار گرفته است. کوشش اصلی نگارنده بر این بوده است که دیدگاه مولوی در این زمینه کاویده شود و مشخص گردد که مولوی عشق را تجاذب ارواح می‌داند و هدف نهایی وی در نگارش داستان شاه و کنیزک این بوده است که روشن بدارد که: هر عشقی که در عالم زیرین حاصل گردد اگر بر مبنای شناخت و معرفت این جهانی باشد از بین رفتنی و باعث ننگ است و نام عشق بر ان نمی‌زیبد و عشقی که علت این جهانی نداشته و بی‌اختیار حاصل گشته باشد بی‌تردید علتی آن جهانی دارد و عاقبت، عاشق را بدان سر رهبر خواهد شد. نگارنده این نکته را همان چیزی می‌داند که شاعر عارف آن را دانه معنی شناخته و در پیمانه حکایت شاه و کنیزک نهاده است و بر این باور است که مرد خرد این دانه را از آن پیمانه بر خواهد گرفت. این مقاله با بیان دیدگاه‌های اندیشمندانی چون سنایی، عین القضات، عطار و حافظ به فرجام آمده است.